Đề tài Một số biện pháp rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

Nội dung tài liệu: Đề tài Một số biện pháp rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU Lý do chọn biện pháp Như Bác Hồ đã nói: “Trẻ em như búp trên cành Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan” Đúng vậy nếu ở lứa tuổi mầm non mà trẻ biết ăn ngủ, biết học hành thì điều đó không còn gì tốt bằng, để trẻ ăn, ngủ tốt thì sẽ mang lại cho đứa trẻ nhiều sức khỏe, một tâm thế thật sảng khoái trong vui chơi và học tập. Nếu một đứa trẻ mà ăn uống đầy đủ, đều đặn, ngủ đủ giấc thì chắc chắn nó sẽ học hành chăm ngoan. Còn nếu một đứa trẻ ăn uống không đảm bảo, giấc ngủ không đầy đủ thì đứa trẻ đó sẽ học hành không chăm, bởi vì đứa trẻ đó sẽ không đảm bảo sức khỏe để mà học với hành. Việc giáo dục và đảm bảo giấc ngủ cho các cháu mẫu giáo là một vấn đề hết sức quan trọng trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ em hiện nay. Tạo tiền đề cho việc chăm sóc giáo dục trẻ, giúp trẻ đủ điều kiện để lĩnh hội các tri thức, biết được nhiều điều hay trong cuộc sống, biết giữ gìn sức khỏe cho mình, rèn luyện kỹ năng sống hàng ngày ở trẻ, tạo cho trẻ có tình cảm yêu quê hương, yêu cuộc sống hơn. Để rèn luyện cho trẻ có thói quen về giấc ngủ, cho trẻ những kỹ năng sống, cần giúp trẻ hiểu, tiếp thu được cuộc sống xung quanh, về tình cảm, đạo đức, lối sống, tạo nền tảng ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người ở trẻ, giúp trẻ gần gũi với mọi vật xung quanh và có tình yêu thương trong cuộc sống. Muốn rèn luyện thói quen giấc ngủ cho trẻ đạt hiệu quả cao thì đòi hỏi bản thân giáo viên phải biết vận dụng các phương pháp các biện pháp trong việc truyền thụ các kỹ năng sống, giáo dục nề nếp hằng ngày cho trẻ bằng cách: Thông qua các môn học, thông qua giờ ngủ trưa, qua các hoạt động vui chơi, ở mọi lúc mọi nơi Đối với trẻ mẫu giáo việc giáo dục giờ ngủ trưa cho trẻ là một việc làm hết sức quan trọng cho việc giáo dục nhân cách con người ở trẻ. Vì thông qua giờ ngủ trưa sẽ giúp trẻ có một tâm thế thoải mái để vui chơi học tập, từ đó trẻ đưa những trãi nghiệm đã lĩnh hội được vào tri thức của trẻ và cũng qua đó càng làm cho sự hiểu biết của trẻ thêm phong phú và đa dạng hơn. Đứng trước một vấn đề cấp thiết cần phải quan tâm như vậy, nên tôi thấy mình cần phải có trách nhiệm giáo dục trẻ lớp mình để rèn nề nếp thói quen giờ ngủ trưa ở trẻ, để giúp trẻ đảm bảo sức khỏe và phát triển toàn diện về mọi mặt. Đây chính là lý do để bản thân tôi chọn đề tài “Một số biện pháp rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi”
2. 2 PHẦN II: NỘI DUNG. 1. Đánh giá thực trạng 1.1 Thuận lợi Trường đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ theo quy định cho các độ tuổi. Trẻ được phân chia học theo độ tuổi và được thực hiện chương trình Giáo dục mầm non. Giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo, luôn năng nổ, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, có nhiều kỹ năng tốt để hướng dẫn trẻ trong quá trình học tập. Phụ huynh có hiểu biết về Giáo dục mầm non và rất quan tâm đến công tác chăm sóc và giáo dục trẻ của nhà trường. 1.2 Khó khăn Học sinh đa số được phụ huynh nuông chiều quá mức nên ảnh hưởng rất lớn đến công tác giáo dục các kỹ năng sống cho trẻ. Một số phụ huynh chỉ quan tâm đến việc học văn hoá của con mà không quan tâm đến việc dạy các kỹ năng sống cho trẻ nên một số trẻ rất ương bướng và khó bảo các kỹ năng tự phục vụ và chất lượng ăn ngủ không theo quy định. 1.3 Kết quả khảo sát đầu năm Tổng số Kết quả trẻ Trẻ đạt Trẻ chưa đạt TT Nội dung được Tỉ lệ % SL Tỉ lệ % SL Tỉ lệ % khảo sát Trẻ giúp cô chuẩn 28 100% 10 35,7 18 64,3 1 bị chỗ ngủ Trẻ ngủ ngon, đủ 28 100% 18 64,3 10 35,7 2 giấc Trẻ nằm đúng tư 28 100% 15 53,6 13 46,4 3 thế khi ngủ Trẻ hay đi vệ sinh 28 100% 16 57,1 12 42,9 4 trong giờ ngủ
3. 3 2. Các biện pháp thực hiện 2.1 Biện pháp 1: Trước giờ ngủ Không nên cho cháu ăn quá no, hay ăn những thức ăn có dầu mỡ trong bữa trưa, vì nó tạo cảm giác ngán, đầy bụng, tức bụng khiến cơn buồn ngủ của cháu đến chậm hơn hoặc cháu ngủ không ngon. Sau khi ăn xong khoảng 30 phút chúng ta mới nên cho cháu đi ngủ. Hoặc có thể cho trẻ chơi một trò chơi nhẹ hay xem tivi nhẹ nhàng. Cho cháu vệ sinh sạch sẽ, nhắc cháu đi tiểu đại tiện trước khi lên giường. 2.2 Biện pháp 2: Chuẩn bị tốt phòng và đồ dùng cho trẻ ngủ Trước tiên tôi tạo cho trẻ có được không gian thoải mái với đủ số lượng giường, chiếu, gối và phòng ngủ sạch sẽ thoáng mát, mở cửa sổ để gió lùa vào tạo cảm giác mát mẻ, kéo rèm để tạo ánh sáng phù hợp giúp trẻ đi vào giấc ngủ ngon. Muốn các cháu có một giấc ngủ say mà không bị gò bó, tôi luôn chú ý đến giấc ngủ của các cháu, trẻ có ngủ đúng giờ và đủ giấc, khi thức dậy tinh thần mới sảng khoái, hoạt động mới tích cực, ăn sẽ ngon miệng, người sẽ khoẻ và tăng cân đều. Đặc biệt về mùa đông, trước khi trẻ đi ngủ tôi thường nới quần áo, nới dây mũ, khăn cho trẻ, sau đó quần áo của trẻ được gấp lại gọn gàng để tránh nhầm lẫn và khi trẻ ngủ dậy tôi lại mặc ngay cho cháu kịp thời để không bị lạnh. Mùa đông các cháu ngủ được đắp chăn đủ ấm và nằm trên giường lưới, mùa hè phòng ngủ có đủ quạt mát cho các cháu ngủ ngon giấc. Tôi luôn chú ý tránh không cho trẻ nằm trực tiếp trên nền nhà và dưới quạt và mở quạt nhẹ không quá mạnh. Ngoài ra những ngày nóng bức, nhiệt độ cao đề phòng tránh tình huống mất điện đột xuất, tôi đã chuẩn bị sẵn một quạt nan để chị em trong lớp phân công quạt cho từng trẻ, như vậy trẻ sẽ không bị khó chịu và ngủ được yên giấc. 2.3 Biện pháp 3: Đưa trẻ vào giấc ngủ Tạo cho cháu thói quen ngủ trưa và nên tuân theo quy luật. Không có nghĩa bạn phải bắt cháu ngủ trưa vào một giờ nhất định, nhưng bạn nên có một thời gian biểu hợp lý để cháu xem việc ngủ trưa là một hoạt động tự nhiên. Việc tạo cho trẻ một tâm thế yên tâm thoải mái khi ngủ ở trường với cô giáo và các bạn là vô cùng cần thiết, như vậy trẻ mới có một giấc ngủ sâu, nhẹ nhàng. Tôi thường mở đĩa nhạc nhẹ nho nhỏ cho trẻ nghe những làn điệu dân ca quen thuộc, để giấc ngủ đến với trẻ được tự nhiên và thật thoải mái, mà không bị gò bó. .
4. 4 Phải cho cháu nằm trong tư thế đầu cao chân thấp, nằm ngửa hoặc nằm nghiêng về bên phải để giảm áp lực cho tim và không ngáy. Cho cháu ngủ cùng một vật dụng mà chúng yêu thích như một món đồ chơi, thú nhồi bông... Nếu một số cháu vẫn không chịu ngủ cô có thể dỗ dành tâm sự với trẻ về những phần quà sẽ nhận được nếu con ngoan chịu ngủ trưa.Chúng ta cũng có thể xoa lưng kể chuyện cho cháu nghe để cháu dễ đi vào giấc ngủ hơn. Âm nhạc làm cho cháu dễ đi vào giấc ngủ hơn, chúng ta có thể mở nhạc trữ tình dân ca hay hát ru cho cháu ngủ, giữ yên tĩnh không làm ồn để ảnh hưởng đến giấc ngủ trưa cho cháu. Không để trẻ xem phim quá sôi động làm cháu khó ngủ và dễ mơ thấy giấc mộng. Để bạn trai nằm riêng, bạn gái nằm riêng, cháu nào hay nói chuyện có thể cho chúng nằm riêng để khỏi làm phiền đến cháu khác. Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học, chú ý bố trí sắp xếp các học cụ, đội hình, trang trí tranh ảnh đẹp để tạo phòng ngủ sạch sẽ và thải mái cho cháu. Rèn cho cháu thói quen nề nếp trước và sau khi ngủ dậy tự cất gối, giường. Để cháu biết sống có trách nhiệm về việc làm của cháu. Cho cháu ngủ đúng giờ giấc hợp lí và dậy đúng giờ để đảm bảo sức khỏe cho cháu. 2.4 Biện pháp 4: Chăm sóc tốt giấc ngủ của trẻ Trong giờ ngủ của trẻ tôi luôn có mặt tại phòng ngủ để trông và quan sát trẻ ngủ, để sửa lại các tư thế nằm cho trẻ mà khi ngủ say trẻ thường đạp chăn đạp gối ra khỏi người, có trẻ bị hở lưng, hở bụng tôi kéo quần áo cho trẻ kịp thời hoặc có trẻ nằm cựa mình dễ lăn ra khỏi giường xuống nền nhà, nếu có cháu nằm sấp không đúng tư thế tôi sửa lại luôn cho cháu ngủ được thoải mái hơn. Có cháu khi ngủ say thường hay giật mình hoặc mê sảng khóc nhè, những lúc như thế tôi luôn có mặt kịp thời vỗ về và xoa đầu để cháu lại ngủ tiếp. Để giúp các cháu ngủ được sâu giấc, hàng ngày khi chăm sóc trẻ tôi đã gần gũi với trẻ để tìm hiểu tâm sinh lí của từng cháu, rồi từ đó nắm bắt được đặc điểm riêng của từng trẻ như: Cháu hay đổ mồ hôi trộm, cháu yếu thận, cháu hay giật mình, cháu mới ốm dậy, cháu ăn ít, cháu mới đi học, cháu khó ngủ...Đối với các cháu có những đặc điểm cá biệt trên, tôi đã phải cố gắng và tìm ra các giải quyết tốt nhất đó là: những cháu yếu thận, cháu hay đổ mồ hôi trộm, tôi xếp cho các chấu nằm ngủ riêng một dãy để tiện việc chăm sóc khi cần thiết và nhắc trẻ đi vệ sinh kịp thời, mà không làm ảnh hưởng đến giấc ngủ của các cháu khác. Đối với những cháu mới ốm dậy, cháu mới đi học, cháu ăn ít, cháu hay giật mình, cháu khó ngủ, tôi thường trao đổi với các bậc phụ huynh về bữa ăn, giấc
5. 5 ngủ của trẻ hàng ngày, để về nhà gia đình phối hợp cùng nhà trường có chung biện pháp chăm sóc và rèn nề nếp cho trẻ được tốt hơn. Ngoài ra tôi còn mạnh dạn trao đổi với các cô, bác trong tổ nhà bếp để chế biến những món ăn hợp khẩu vị cho các cháu. Có như thế các cháu người mới khoẻ mạnh, ngủ ngon giấc và ngủ say hơn. Ví dụ: Là một cô giáo mầm non tôi biết được đặc điểm tâm sinh lí của trẻ, đối với các cháu mới đi học trẻ chưa quen với nề nếp sinh hoạt của lớp, trẻ khóc, cô giáo dỗ không nghe...Đối với các cháu này tôi luôn gần gũi, trò chuyện hỏi han trẻ, để trẻ chóng quen, rồi dần dần đưa trẻ quen với giấc ngủ ở lớp. Không nên cho cháu ngủ quá dài hay quá ngắn. Ngủ quá lâu sẽ đi vào giấc ngủ say nên thức dậy cháu sẽ cảm thấy mệt mỏi. 2.5 Biện pháp 5: Giáo dục rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo thông qua mọi lúc mọi nơi Giáo dục giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo ở mọi lúc mọi nơi đây là một biện pháp hết sức quan trọng vào việc rèn luyện thói quen, kỹ năng sống và hình thành nhân cách cho trẻ, bởi trẻ mẫu giáo mới bắt đầu hình thành trí nhớ có chủ định, cho nên trẻ dễ nhớ nhưng mau quên. Vì vậy, hoạt động ở mọi lúc mọi nơi là thời gian cô gần gủi trẻ nhiều nhất, để theo dõi được từng cá nhân trẻ, bất cứ khi nào, bất cứ lúc nào cô cũng lồng ghép được nội dung giáo dục rèn thói quen giờ ngủ trưa cho trẻ, thông qua hoạt động này cô thường xuyên nhắc nhở và giáo dục trẻ để hình thành cho trẻ những thói quen, hành vi văn minh trong cuộc sống. Giờ đón trẻ cô ân cần trò truyện với trẻ như: Tối qua con ngủ có ngon không? Đi ngủ có đúng giờ không, có phải để mẹ nhắc đi ngủ không, có mơ những giấc mơ đẹp không, trong mơ con thấy những điều gì, khi ngủ dậy con thấy tinh thần có thoải mái không qua đó cô giáo dục trẻ biết yêu giấc ngủ và tự mình đi ngủ. 2.6 Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh. Tôi thường trao đổi, động viên phụ huynh cố gắng dành thời gian để nhắc nhở trẻ ngủ trưa trong khi ở nhà. Khuyến khích hoặc tuyên truyền với phụ huynh cung cấp biện pháp ở trường mà cô đã thực hiện cho trẻ ngủ trưa. Vệ sinh chăn, gối, mỗi tuần cũng giúp cho cháu được ngủ ngon hơn. Chiếc gối hay mền được ba mẹ trang trí hoa văn hay con vật, một kí hiệu đơn giản cũng giúp cháu hứng thú hơn trong việc tìm thấy vật dụng cũng như gìn giữ chúng trong suốt giấc ngủ của mình. Màu sắc của gối ngủ cần hài hòa và có sắc độ tùy thuộc vào giới tính và sở thích của
6. 6 cháu để cháu thêm quý yêu gối ngủ của riêng mình. Thêm một điều nữa, nhắc nhở phụ huynh cho cháu ngủ trưa để duy trì thói quen ngủ trưa của cháu vào cuối tuần khi ở nhà, ngủ đúng giờ, đủ giấc để không làm xáo trộn chế độ sinh họạt đã ổn định mà cô giáo đã hình thành cho cháu. Có thể trao đổi thêm với phụ huynh về sở thích hay một điều gì khó khăn làm giấc ngủ trưa của cháu trở nên khó khăn. Ví dụ: Có cháu trước khi đi ngủ thì phải đi vệ sinh, hay uống nước, đánh răng rửa mặt sạch sẽ thì mới chịu lên giường. Hay có cháu khi ngủ phải ôm gối ôm, gấu bông hay gác chân lên gối nhỏ 2.7 Biện pháp 7: Nêu gương cuối ngày Nêu gương là món ăn tinh thần của trẻ mẫu giáo, bởi tâm lý trẻ mẫu giáo thích khen hơn là chê, lúc nào trẻ cũng muốn được người lớn khen, nhất là cô giáo mình khen, vì vậy hàng ngày vào giờ nêu gương cuối ngày, trước khi cắm cờ tôi cho trẻ nhận xét về mình, về bạn trong ngày xem trẻ đã làm tốt chưa, đã tự mình ngủ trưa chưa, trong giờ ngủ trưa có nói chuyện riêng không Chính vì vậy, biện pháp này là hiệu quả nhất trong các biện pháp, rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo Ví dụ: Hôm nay bạn Quân đã làm được những công việc gì, bạn đã ngoan chưa, trong giờ ngủ bạn có ngủ không, có nói truyện riêng không, đã xứng đáng để nhận hoa bé ngoan chưa, vì sao bạn được nhận hoa bé ngoan đúng rồi vì bạn ngày hôm nay rất ngoan, nên bạn xứng đáng nhận được hoa bé ngoan, cả lớp vỗ tay tuyên dương và tặng bạn một bông hoa. Ngoài ra hàng ngày tôi còn đưa ra tiêu chuẩn bé ngoan, trong giờ ngủ trưa ngoan để trẻ tham gia thực hiện, nhằm khích lệ trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động mang tính tự giác, ngoan ngoãn, học tốt mong được cắm cờ, trẻ sẽ nổ lực để đạt được, vì trẻ ở lứa tuổi này thích được động viên khen ngợi, nếu được khen ngợi trẻ thêm tự tin và hào hứng, thực hiện tốt các yêu cầu của cô đề ra. PHẦN III: HIỆU QUẢ CỦA VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP 1. Đánh giá tác động của biện pháp trước và sau khi áp dụng biện pháp Sau khi nghiên cứu và thực hiện các biện pháp rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo, tôi thấy trẻ lớp tôi có thói quen thích ngủ trưa tăng lên rõ rệt, đó là điều tôi phấn khởi nhất, càng làm cho tôi yêu nghề mến trẻ hơn và giúp tôi không ngừng vươn lên trong công việc.
7. 7 Trẻ biết đến giờ ngủ đi trải sạp, lấy gối và mằn vào đúng chổ của mình để ngủ, trong giờ ngủ không nghịch ngợm, không nói chuyện riêng làm mất trật tự trong giờ ngủ, và điều đặc biệt nhất là sau khi ngủ dậy trẻ có một tinh thần thoải mát, phấn khởi để bước vào các hoạt động chiều một cách tốt hơn. Về các bậc phụ huynh có nhiều tiến chuyển rõ dệt, họ biết quan tâm đến giấc ngủ của con em mình, rèn cho trẻ có thói quen ngủ trưa trong những ngày nghỉ ở nhà, biết quan tâm trao đổi với cô về việc chăm sóc giáo dục trẻ Về bản thân: Tôi đã tiếp thu được nhiều kinh nghiệm trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ hiện nay, được phụ huynh và các đồng nghiệp yêu mến và tin tưởng. 2. Kết quả đạt được sau khi áp dụng biện pháp TT Nội dung Tổng Tháng 9 Tháng 11 Tỉ lệ đánh giá số trẻ Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ tăng đạt % đạt % 1 Trẻ giúp cô chuẩn 28 10 35,7 22 78,6 42,9 bị chỗ ngủ 2 Trẻ ngủ ngon, đủ 28 18 60,7 26 92,9 32,2 giấc 3 Trẻ nằm đúng tư 28 15 53,6 27 96,4 42,8 thế khi ngủ 4 Trẻ hay đi vệ sinh 28 16 57,1 25 89,3 32,2 trong giờ ngủ PHẦN IV: KẾT LUẬN 1.Tóm tắt ý nghĩa của biện pháp Việc rèn luyện giờ ngủ trưa có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với trẻ đó là: - Giúp trẻ tăng cường trí nhớ, độ tập trung và khả năng học tập, khả năng ghi nhớ vượt trội hơn những bạn đồng trang lứa - Một giấc ngủ trưa đúng giờ và đủ giấc mang lại cho đứa trẻ nhiều sức khỏe, một tâm thế thật sảng khoái trong vui chơi và học tập
8. 8 - Giúp trẻ đủ điều kiện để lĩnh hội các tri thức, biết được nhiều điều hay trong cuộc sống, biết giữ gìn sức khỏe cho mình, rèn luyện kỹ năng sống hàng ngày ở trẻ - Ngủ trưa đủ giấc, trẻ sẽ có cơ hội để tăng trưởng về chiều cao, về cân nặng và tránh được bệnh tật. - Tạo cho trẻ thói quen ngủ trưa và tuân theo quy luật - Trẻ thích ngủ trưa, trong giờ ngủ không nói chuyện riêng, và thích nghe các làn điệu dân ca, thích nghe các câu chuyện cổ tích 2. Kiến nghị, đề xuất - Phòng Giáo Dục - Đào Tạo cần tạo điều kiện cho giáo viên được tham gia học tập các lớp bồi dưỡng về chuyên đề “Tổ chức giờ ngủ trưa cho trẻ mầm non” để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. - Nhà trường thường xuyên tổ chức cho giáo viên tham quan học tập trường bạn về rèn kỹ năng tổ chức giờ ngủ trưa cho trẻ - Phụ huynh cần phối hợp với cô giáo cho trẻ ngủ trưa đúng giờ vào các ngày nghỉ ở nhà Trên đây là một số biện pháp rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ 4-5 tuổi kính mong hội đồng xét duyệt và góp ý để tôi hoàn thiện hơn trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, tôi xin chân thành cảm ơn. XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Thanh An, ngày 04 tháng 11 năm 2023 GIÁO VIÊN TRÌNH BÀY Võ Thị Hoàn
9. 9 PHỤ LỤC Trang PHẦN I: MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn biện pháp 2 PHẦN II: NỘI DUNG 2 1. Đánh giá thực trạng 2 1.1 Thuận lợi 2 1.2 Khó khăn 2 1.3 Kết quả khảo sát đầu năm 2 2. Biện pháp thực hiện 2 2.1 Biện pháp 1. Trước giờ ngủ 2-3 2.2 Biện pháp 2: Chuẩn bị tốt phòng và đồ dùng cho trẻ ngủ 3 2.3 Biện pháp 3: Đưa trẻ vào giấc ngủ 3-4 2.4 Biện pháp 4: Chăm sóc tốt giấc ngủ của trẻ 4-5 2.5 Biện pháp 5: Giáo dục rèn luyện giờ ngủ trưa cho trẻ mẫu giáo thông qua mọi lúc mọi nơi 5 2.6 Biện pháp 6: Phối hợp với phụ huynh. 5-6 2.7 Biện pháp 7: Nêu gương cuối ngày 6 PHẦN III: HIỆU QUẢ CỦA VIỆC ÁP DỤNG BIỆN PHÁP 6 1. Đánh giá tác động của biện pháp trước và sau khi áp dụng biện pháp 6-7 2. Kết quả đạt được sau khi áp dụng biện pháp 7 PHẦN IV: KẾT LUẬN 7 1.Tóm tắt ý nghĩa của biện pháp 7-8
10. 10 2. Kiến nghị đề xuất 8