Bài giảng Một số biện pháp trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi năm học 2023-2024 (Nguyễn Thị Như Quỳnh)

Nội dung tài liệu: Bài giảng Một số biện pháp trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi năm học 2023-2024 (Nguyễn Thị Như Quỳnh)

1. PHÒNG GD & ĐT CAM LỘ TRƯỜNG MN TUỔI HOA MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG VIỆC TỔ CHỨC CÁC TRÒ CHƠI DÂN GIAN CHO TRẺ 3-4 TUỔI Gi¸o viªn: Nguyễn Thị Như Quỳnh Năm Học: 2023-2024
2. PHẦN I: MỞ ĐẦ U 1. Lý do chọn đề tài - Trong tất cả các hoạt động của trẻ, hoạt động vui chơi giữ vai trò chủ đạo. Thông qua các trò chơi trẻ thoả mãn nhu cầu vui chơi của mình. Đặc biệt trò chơi dân gian là một hoạt động có tác động mạnh mẽ đến trẻ em, nó là phương tiện giáo dục nhân cách toàn diện cho trẻ mầm non. Trò chơi dân gian cunng cấp những kiến thức xã hội cần thiết cho cuộc sống của trẻ. - Thực tế ở lớp tôi phụ trách đa số trẻ được bố mẹ nuông chiều và đáp ứng mọi thứ theo yêu cầu nên trẻ thường có những biểu hiện không đúng trong lễ giáo với mọi người trong gia đình và bạn bè, kĩ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng phối hợp nhóm, kỹ năng mạnh dạn, tự tin của trẻ chưa được phụ huynh quan tâm.Bên cạnh đó thời đại công nghệ số trẻ em hiện nay đa số tiếp cận với những trò chơi trên máy tính, trên điện thoại mà ít chơi với những trò chơi dân gian.
3. -Làm thế nào để tổ chức được các trò chơi dân gian thực sự có hiệu quả, lôi cuốn và hấp dẫn được trẻ. Là một giáo viên dạy lớp mẫu giáo 3-4 tuổi, tôi luôn trăn trở và tìm các biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhất. Vì vậy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp trong việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi”
4. PHẦN II: NỘI DUNG 1.Đánh giá thực trạng Năm học 2023-2024 tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo bé 3-4 tuổi A . Trong quá trình thực hiện đề tài này tôi đã gặp những thuận lợi, khó khăn sau: a. Thuận lợi: - Nhà trường có đầy đủ trang thiết bị dạy học và đồ dùng phục vụ cho việc chăm sóc giáo dục trẻ. -Bản thân tôi luôn đựơc sự hướng dẫn và chỉ đạo sát sao của BGH nhà trường.
5. - Đa số phụ huynh quan tâm đến việc học tập và sinh hoạt của các cháu, được phụ huynh trao đổi thường xuyên về trẻ với cô giáo nên tôi có cơ hội tìm hiểu kĩ hơn về trẻ. - Trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi lớp tôi khá mạnh dạn, thông minh, thích tham gia vào các trò chơi, đặc biệt là các trò chơi dân gian. - Tôi rất thích các trò chơi dân gian Việt Nam và sưu tầm được rất nhiều trò chơi dân gian thú vị và đặc sắc, phù hợp với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi. Ngoài ra tôi cũng tìm hiểu và mạnh dạn đưa một số trò chơi dân gian của nước Nhật Bản cho trẻ làm quen.
6. b. Khó khăn: Ở lớp của tôi có nhiều trẻ mới đi học nên còn lạ lẫm với loại hình trò chơi này. - Mức độ khó hay dễ của các trò chơi không giống nhau. Có những trò chơi vô cùng đơn giản nhưng cũng có những trò chơi phức tạp, đòi hỏi người chơi phải tư duy trong quá trình chơi. - Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém. Trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu trẻ không còn hứng thú. - Một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và không thích tham gia vào các hoạt động tập thể.
7. - Phụ huynh ít quan tâm đến trò chơi dân gian vì họ thiếu thông tin về tác dụng của trò chơi đối với sự phát triển của trẻ. Nhiều phụ huynh nghĩ trò chơi dân gian không còn phù hợp với con em mình, nên hướng tới các trò chơi hiện đại. - Qua khảo sát đầu năm tỉ lệ trẻ được tiếp cận với trò chơi dân gian trên tổng số 21 trẻ của lớp tôi như sau:
8. Nội dung Số trẻ Kết quả được Số trẻ Tỉ lệ Số trẻ Tỉ lệ khảo sát đạt chưa đạt Trẻ tích cực tham gia vào trò chơi 21/21 12 57% 9 43% dân gian trong các hoạt động Trẻ hiểu về các trò chơi dân gian 21/21 10 48% 11 52% ở địa phương Kỹ năng chơi các trò chơi dân 21/21 12 57% 9 43% gian Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian 21/21 7 33% 14 67% với nhau Tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể 21/21 9 43% 12 57%
9. 2. Các biện pháp Từ những thuận lợi và khó khăn trên đây, tôi đã đề ra một số biện pháp cụ thể như sau: Biện pháp 1: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ. -Trò chơi dân gian của các vùng miền rất phong phú và đa dạng nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, tôi phải cân nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu.
10. -Ở trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo độ tuổi. Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhau. Chính vì thế, các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn cho phù hợp với mổi độ tuổi . Với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế, nhận thức của trẻ chưa cao so với trẻ ở lứa tuổi 4-5 tuổi, 5-6 tuổi.nên trẻ chỉ có thể chơi được các trò chơi khá đơn giản, cách chơi, luật chơi không quá phức tạp. Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau:
11. - Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp. - Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm. - Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ. - Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ. - Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp. - Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp 3-4 tuổi: “kéo co”, “Trốn tìm”, “Bịt mắt bắt dê”, “Nu na nu nống”, "Chi chi chành chành", "Ném vòng cổ chai", "Cắp cua", "Lộn cầu vồng", "Dung dăng dung dẻ", "Kéo cưa lừa xẻ" Lựa chọn một số trò chơi dân gia của Nhật Bản : OTEDAMA . KENDAMA
12. Biện pháp 2. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian. a. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian: Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được. • Ví dụ trò chơi: “Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn bịt mắt. Hay đơn giản như trò chơi “Ném vòng cổ chai” không thể diễn ra nếu thiếu cái chai và những chiếc vòng , đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Trò chơi otedama thì chuẩn bị những túi đậu hay túi gạo. trò chơi beigoma chuẩn bị những cái vụ bằng giấy hoặc bằng nhựa, gỗ .
13. b. Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (Đối với những trò chơi có lời đồng dao): Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không chỉ biết thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó. Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn.
14. Ví dụ như: chơi “Chi chi chành chành”, trẻ vừa chơi vừa đọc bài đồng dao "Chi chi chành chành, cái đanh thổi lửa, con ngựa đứt cương, ba vương ngũ đế, bắt dế đi tìm, ù à ù ập" đòi hỏi trẻ cũng phải thuộc lời ca. Bài đồng dao dường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành.
15. Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì vậy, tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt động chiều, hoạt động ngoài trời, mọi lúc mọi nơi Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi.
16. c. Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi: Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và khác nhau. Có những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như : “kéo co”, "Mèo đuổi chuột" Nhưng cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như “ Chi chi chành chành”, “ Tập tầm vông”, “Cắp cua”, "Nu na nu nống" - Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi.
17. Biện pháp 3. Tạo hứng thú cho trẻ tham gia chơi: -Trò chơi dân gian mang tính vui nhộn, tập thể, trò chơi có luật nhưng thoải mái với người chơi và phù hợp với từng lưa tuổi. Vì vậy đây là môi trường giáo dục cho trẻ tốt về đức tính tích cực, hòa đồng và cách làm việc theo nhóm. Để tạo hứng thú cho trẻ tôi phải chuẩn bị đầy đủ như: Người chơi, phổ biến cách chơi, đồ chơi, địa điểm, lời ca .sau đó nhấn mạnh ý nghĩa của trò chơi nhằm thu hút trẻ vào trò chơi. Có thể sử dụng một số biện pháp thu hút như sau: - Giới thiệu đồ dùng đồ chơi của trò chơi phải thật đẹp, bắt mắt để trẻ tò mò.
18. - Trong qua trình chơi giáo viên thường xuyên khen ngợi, động viên trẻ để,kích thích sự hứng thú của trẻ. Ví dụ: Trong trò chơi “ Oẳn tù tì” Người chơi mặt sẽ hướng vào nhau, tay phải nắm, đung đưa theo nhịp câu hát: "Oẳn tù tì Ra cái gì? Ra cái này!"Câu hát vừa dứt, người chơi sẽ nhanh chóng xòe tay theo các hình kéo, búa, bao. Tất cả phải đưa ra cùng một lúc, không được người ra trước người ra sau, nếu bạn nào thắng sẽ được thưởng 1 món quà. Khi trẻ đập trúng bóng nhận được quà tạo thêm cho trẻ sự hưng phấn thích tham gia chơi tiếp để được nhận thêm quà .
19. - Khi trẻ chơi thuần thục cần tăng độ khó của trò chơi để trẻ không nhàm chám và kích thích ý chí vượt khó của trẻ. Ví dụ: Trò chơi "Ném vòng cổ chai" ban đầu khoảng cách cho trẻ ném là 1m, khi trẻ đã làm được thì tôi tăng khoảng cách ném lên 1,2- 1,5m để tăng thêm độ khó của trò chơi. - Giáo viên nên biết cách tổ chức thi đua giữa các đội để tạo sự hứng thú khi chơi. Ví dụ: Trò chơi "Mèo đuổi chuột" Hai trẻ đóng làm mèo và chuột đứng vào giữa vòng tròn, những trẻ còn lại nắm tay nhau, giơ lên cao thành một vòng tròn để tạo lối cho mèo và chuột chạy qua. Chuột chạy vào hang nào mèo chạy vào hang đó. Khi chạy chuột kêu “chít chít” và mèo kêu “meo meo”. Những trẻ đứng thành vòng tròn cùng hát lời đồng dao: