SKKN Một số biện pháp nhằm tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi có hiệu quả

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nhằm tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi có hiệu quả

1. MỤC LỤC Nội dung Trang Phần I: Mở đầu 2 1. Lý do chọn đề tài 2 2. Tính cấp thiết của vấn đề 2 Phần II: Nội dung 3 I. Thực trạng vấn đề 3 1. Thuận lợi 3 2. Khó khăn 3 II. Giải pháp thực hiện 4 1. Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ 4 2. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức 4 cho trẻ tham gia các trò chơi dân gian. 3. Tạo hứng thú cho trẻ tham gia chơi: 5 4. Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động 6 5. Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi 8 6. Phối hợp phụ huynh để hướng dẫn trẻ chơi trò chơi dân gian 8 Tính mới, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp củ 9 Tính thực tiễn của sáng kiến 9 Hiệu quả của sáng kiến 9 Phần III. Kết luận 10 I. Kết luận 10 II. Ý kiến - kiến nghị 11 1
2. PHẦN I: MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trẻ em như búp trên cành Biết ăn ngủ biết học hành là ngoan Trẻ em là cửa sổ của tâm hồn. Ở lứa tuổi này trẻ rất hồn nhiên vô tư, chúng như những tờ giấy trắng chúng ta viết lên đó những gì thì đó cũng là cơ sở để hình thành nhân cách cho trẻ sau này. Ở lứa tuổi này, hoạt động chủ đạo của trẻ là hoạt động vui chơi. Trẻ em không chỉ cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập, mà quan trọng nhất trẻ cần phải được thoả mãn nhu cầu vui chơi. Xuất phát từ vai trò quan trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ em và nhu cầu hưởng thụ hoạt động này, tôi thấy việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết và rất có ý nghĩa. Trò chơi dân gian có tầm quan trọng rất lớn đối với sự phát triển của trẻ nhỏ. Trò chơi dân gian giúp cho thế giới xung quanh trẻ được rộng mở hơn, phong phú hơn, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức, phát triển các giác quan, tăng cường thể lực cho trẻ, giúp trẻ trở thành những con người năng động hoạt bát. Trò chơi dân gian cũng giúp trẻ tham gia vào các trò chơi một cách hăng hái, tích cực và sáng tạo. Bằng việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian, tôi đã giúp trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi, đồng thời bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Chính vì vậy, trò chơi dân gian rất cần thiết được lựa chọn, giới thiệu trong trường mầm non. 2. Tính cấp thiết của vấn đề Trong quá trình phát triển nhân cách nếu trẻ được sớm hình thành và tôn vinh các giá trị đích thực của mình thì trẻ sẽ có một nhân cách phát triển toàn diện, việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian sẽ giúp trẻ mạnh dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động tập thể, qua đó trẻ có thể học được nhiều điều như: tôn trọng ý kiến tập thể, có tinh thần đoàn kết, phối hợp với nhau khi chơi... Nhu cầu vui chơi của trẻ mầm non là không thể thiếu bởi chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ, chơi các trò chơi dân gian không những thỏa mãn nhu cầu của trẻ mà nó còn góp phần gìn giữ những bản sắc văn hóa của dân tộc mà ông cha ta đã để lại từ đời này sang đời khác Việc đưa trò chơi dân gian vào trường học mang một ý nghĩa thiết thực, nó không chỉ góp phần rèn luyện sức khỏe mà còn giúp trẻ phát triển kĩ năng sinh hoạt, làm việc theo nhóm. Tuy nhiên qua quá trình thực hiện, tôi thấy giáo viên hiện nay chưa thật sự chú ý nhiều đến việc tìm kiếm các biện pháp tổ chức trò chơi nhân gian phong phú, đa dạng và phù hợp.Việc tích hợp trò chơi dân gian vào các hoạt động chưa được chú trọng. Mặt khác khi tổ chức trò chơi thì giáo viên chưa trang bị cho mình một số thủ thuật để hướng dẫn, tổ chức nên chưa hấp dẫn trẻ tham gia chơi, trẻ chơi nhanh chán, một số trò chơi trẻ chưa hiểu nội dung và ý nghĩa nên việc tổ chức các trò chơi dân gian đạt hiệu quả chưa cao. Thực tế ở lớp tôi phụ trách đa số trẻ được bố mẹ nuông chiều và đáp ứng mọi thứ theo yêu cầu nên trẻ thường có những biểu hiện không đúng trong lễ giáo 2
3. với mọi người trong gia đình và bạn bè, kĩ năng tự phục vụ bản thân, kỹ năng phối hợp nhóm, kỹ năng mạnh dạn, tự tin của trẻ chưa được phụ huynh quan tâm. Theo tôi nhận thấy thời đại công nghiệp hóa hiện đại hóa ngày càng phát triển trẻ em hiện nay đa số tiếp cận với những trò chơi trên máy tính, trên điện thoại mà ít chơi với những trò chơi dân gian. Là một giáo viên mầm non, tôi luôn trăn trở và tìm các biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian một cách có hiệu quả nhất. Sau đây tôi xin trình bày sáng kiến kinh nghiệm của mình với đề tài: “ Một số biện pháp nhằm tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi có hiệu quả" PHẦN II: NỘI DUNG I. Thực trạng vấn đề 1. Thuận lợi: - Luôn đựơc sự hướng dẫn và chỉ đạo sát sao về chuyên môn của phòng giáo dục và sự quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt của BGH nhà trường. Nhà trường đã xây dựng lịch trình tổ chức giao lưu trò chơi dân gian ở từng khối lớp. - Trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi lớp tôi khá mạnh dạn, thông minh, thích tham gia vào các trò chơi, đặc biệt là các trò chơi dân gian. - Tôi rất thích các trò chơi dân gian Việt Nam và sưu tầm được rất nhiều trò chơi dân gian thú vị và đặc sắc, phù hợp với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi. - Bản thân đã trải qua gần 20 năm kinh nghiệm thực tế, nhiệt tình trong công tác. 2. Khó khăn: - Trẻ trong cùng một độ tuổi, nhưng lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý chủ định khác nhau. Đối với lớp của tôi nhiều trẻ chưa qua học nhóm trẻ 24- 36 tháng, đến độ tuổi mẫu giáo mới đi học nên còn lạ lẫm với loại hình trò chơi này. - Vốn hiểu biết về trò chơi dân gian ở các vùng miền của giáo viên còn hạn chế. - Mức độ khó hay dễ của các trò chơi không giống nhau. Có những trò chơi vô cùng đơn giản nhưng cũng có những trò chơi phức tạp, đòi hỏi người chơi phải tư duy trong quá trình chơi. - Thời gian tổ chức cho trẻ chơi rất hạn hẹp vì một trò chơi không thể diễn ra trong suốt cả một hoạt động của trẻ mà nó chủ yếu chỉ được lồng ghép và tích hợp vào các hoạt động mà thôi. - Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn kém. Trẻ dễ dàng nhập cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trò chơi nếu trẻ không còn hứng thú. - Trong lớp còn một số trẻ rụt rè, nhút nhát, thiếu tự tin và không thích tham gia vào các hoạt động tập thể. - Phụ huynh ít quan tâm đến trò chơi dân gian vì họ thiếu thông tin về tác dụng của trò chơi đối với sự phát triển của trẻ. Nhiều phụ huynh nghĩ trò chơi dân gian không còn phù hợp với con em mình, nên hướng tới các trò chơi hiện đại. 3
4. - Qua khảo sát đầu năm tỉ lệ trẻ được tiếp cận với trò chơi dân gian trên tổng số 22 trẻ của lớp tôi như sau: Nội dung Số lượng trẻ Tỉ lệ - Trẻ hoạt động tích cực vào trò chơi dân 12 54,5% gian trong các hoạt động - Trẻ hiểu biết về các trò chơi dân gian ở 11 50% địa phương - Kỹ năng chơi các trò chơi dân gian 12 54,5% - Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian với bạn 10 45,5% - Tinh thần đoàn kết, ý thức tập thể 10 45,5% II. Mô tả, phân tích các giải pháp áp dụng sáng kiến Từ những thuận lợi và khó khăn trên đây, tôi đã đề ra một số giải pháp cụ thể như sau: 1. Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Trò chơi dân gian của các vùng miền rất phong phú và đa dạng nhưng không phải trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ. Vì thế, tôi phải cân nhắc lựa chọn cho trẻ chơi các trò chơi có luật chơi và cách chơi đơn giản, dễ nhớ, dễ hiểu. Bên cạnh đó, trong trường mầm non lại có sự phân chia trẻ theo nhiều độ tuổi. Mỗi độ tuổi lại có mức độ nhận thức và khả năng chú ý có chủ định khác nhau. Chính vì thế, các trò chơi cũng cần phải được lựa chọn cho phù hợp với trẻ 3-4 tuổi . Với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi khả năng chú ý có chủ định chủa trẻ chưa bền, nhận thức của trẻ chưa cao so với trẻ ở lứa tuổi 4-5 tuổi, 5-6 tuổi. Vì thế, trẻ chỉ có thể chơi được các trò chơi khá đơn giản, cách chơi, luật chơi không quá phức tạp. Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ 3-4 tuổi, tôi thực hiện theo các tiêu chí sau: - Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp. - Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm. - Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ. - Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ. - Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp. Từ những tiêu chí trên, tôi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp 3-4 tuổi: “bắt vịt trên cạn”, “Trốn tìm”, “Bịt mắt bắt dê”, “ Kéo co”, “nu na nu nống”, "Chi chi chành chành", "ném vòng cổ chai", "cắp cua", "lộn cầu vồng", "dung dăng dung dẻ", "kéo cưa lừa xẻ" 2. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca, địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian. a. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi cho các trò chơi dân gian: Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng 4
5. trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được. Ví dụ như trò: “ném vòng cổ chai” không thể diễn ra nếu thiếu cái chai và những chiếc vòng - đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Hay đơn giản như trò chơi “Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn bịt mắt Chính vì vậy, trước khi tổ chức cho trẻ chơi một trò chơi dân gian nào đó, tôi tìm hiểu kỹ lưỡng về luật chơi, cách chơi cũng như các đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi để từ đó có thể chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết cho trò chơi. b. Dạy trẻ đọc thuộc lời ca (đối với những trò chơi có lời đồng dao): Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không chỉ biết thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc đọc lời đồng dao nào đó. Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn. Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có ý nghĩa, song bài nào cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ. Ví dụ như: chơi “chi chi chành chành”, trẻ vừa chơi vừa đọc bài đồng dao "chi chi chành chành, cái đanh thổi lửa, con ngựa đứt cương, ba vương ngũ đế, bắt dế đi tìm, ù à ù ập" đòi hỏi trẻ cũng phải thuộc lời ca. Bài đồng dao dường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành. Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì vậy, tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt động chiều, hoạt động ngoài trời, mọi lúc mọi nơi Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi. c. Chuẩn bị địa điểm để tổ chức trò chơi: Mỗi trò chơi dân gian có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những trò chơi vận động mang tính tập thể rất cao, thường có số lượng người tham gia chơi lớn và đòi hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng như “Kéo co”, "bắt vịt trên cạn", "mèo đuổi chuột" Nhưng lại cũng có những trò chơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ như “ Chi chi chành chành”, “ Tập tầm vông”, “cắp cua”, "nu na nu nống" Chính vì vậy, giáo viên cần nắm vững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểm cho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi. 3. Tạo hứng thú cho trẻ tham gia chơi: Trò chơi dân gian mang tính vui nhộn, tập thể, trò chơi có luật nhưng thoải mái với người chơi và phù hợp với từng lưa tuổi. Vì vậy đây là môi trường giáo dục cho trẻ tốt về đức tính tích cực, hòa đồng và cách làm việc theo nhóm. Để tạo hứng thú cho trẻ tôi phải chuẩn bị đầy đủ như: Người chơi, phổ biến luật chơi, cách chơi, đồchơi, địa điểm, lời ca .sau đó nhấn mạnh ý nghĩa của trò chơi nhằm thu hút trẻ vào trò chơi. Có thể sử dụng một số biện pháp thu hút như sau: 5
6. - Giới thiệu đồ dùng đồ chơi của trò chơi phải thật đẹp, bắt mắt để trẻ tò mò. - Giáo viên hướng dẫn rõ ràng, ngắn gọn, gây được sự chú ý của trẻ, không nói vòng vo, dài dòng làm trẻ chán nản, mất hứng thú. - Trong qua trình chơi giáo viên thường xuyên khen ngợi, động viên trẻ để kích thích sự hứng thú của trẻ Ví dụ: Trong trò chơi bịt mắt đập bóng nếu bạn nào đập trúng bóng sẽ được thưởng 1 món quà. Khi trẻ đập trúng bóng nhận được quà tạo thêm cho trẻ sự hưng phấn thích tham gia chơi tiếp để được nhận thêm quà - Khi trẻ chơi thuần thục cần tăng độ khó của trò chơi để trẻ không nhàm chám và kích thích ý chí vượt khó của trẻ. Ví dụ: Trò chơi "ném vòng cổ chai" ban đầu khoảng cách cho trẻ ném là 1m, khi trẻ đã làm được thì tôi tăng khoảng cách ném lên 1,2-1,5m để tăng thêm độ khó của trò chơi. - Giáo viên nên biết cách tổ chức thi đua giữa các đội để tạo sự hứng thú khi chơi. Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi "cướp cờ" tôi chia trẻ làm 2 đội chơi. Nếu đội nào nhanh hơn cướp được cờ về cho đội mình thì đội đó chiến thắng. Như vậy trẻ sẻ phải cố gắng, chú ý tập trung và suy nghĩ làm thế nào để cướp cờ về cho đội mình thì mới dành được chiến thắng. Điều đó làm tăng thêm sự hứng thú của trẻ khi chơi. 4. Tổ chức các trò chơi phù hợp với tính chất của hoạt động. Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì thế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất; hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm. Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý lựa chọn và tổ chức các trò chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động. *Với hoạt động ngoài trời: tận dụng không gian rộng và thoáng, giáo viên nên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển thể lực cho trẻ như: “kéo co”, “Bịt mắt bắt dê”, “ Nhảy dây”, “Nhảy lò cò”, “bắt vịt trên cạn”, "mèo đuổi chuột" * Với hoạt động góc: nên tổ chức cho trẻ các trò chơi có thể chơi theo nhóm nhỏ trong một không gian hẹp như: “ cắp cua”, “chi chi chành chành”, “nu na nu nống”, “Kéo cưa lửa xẻ” *Với hoạt động chung và hoạt động chiều (chủ yếu diễn ra trong phòng nhóm): nên tổ chức cho trẻ các trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thức cho trẻ như: “Ô ăn quan”, “Tập tầm vông”, “cắp cua”, “Đếm sao” Đặc biệt khi tích hợp trò chơi dân gian trong hoạt động chung, giáo viên cần lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc điểm của từng môn học. 6
7. - Với môn thể chất: nên lựa chọn các trò chơi vận động nhằm rèn luyện thân thể khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải mạnh mẽ, nhanh chân, nhanh mắt, nhanh miệng. Trẻ phải có sức khỏe mới có thể vui chơi và ngược lại vui chơi giúp cho trẻ thêm khỏe mạnh và năng động. Ví dụ: + Với trò chơi “kéo co”, khi chơi đòi hỏi trẻ phải có sức khỏe, bền bỉ; Khi có tiếng còi cất lên 2 đội phải tập trung sức lực để kéo mạnh về phía mình mới có thể dành được chiến thắng. + Trò “mèo đuổi chuột” lại buộc trẻ phải chạy thật nhanh . "Chuột" phải chạy nhanh để mèo không bắt được, còn "mèo" cũng phải chạy nhanh mới có thể đuổi bắt được "chuột" - Với môn KPKH, KPXH, toán, văn học khi lựa chọn các trò chơi cần đáp ứng được các tiêu chí sau: + Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ. + Phát triển ngôn ngữ. + Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ năng sử dụng đồ dùng đồ chơi + Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ. Ví dụ: + Lời đồng dao của trò "đi cầu đi quán": giúp trẻ nhận biết được đặc điểm công dụng của một số đồ dùng như cái xoong đem về để đun nấu, cái lược dùng để chải tóc, cái cặp (cái kẹp) để cài đầu; Biết được gà ăn thóc... Đi cầu đi quán Đi bán lợn con Đi mua cái xoong Đem về đun nấu Mua quả dưa hấu Về biếu ông bà Mua một đàn gà Về cho ăn thóc Mua lược chải tóc Mua cặp gài đầu Đi mau về mau Kẻo trời sắp tối + Những câu hát ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sự năng động của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngược lại: “Trời mưa cho mối bắt gà, Thòng đong cân cấn đuổi cò lao xao Lươn nằm cho trúm bò vào Một đàn cào cào đuổi bắt cá rô Thóc giống cắn chuột trong bồ Một trăm lá mạ đuổi vồ con trâu 7
8. Chim chích cắn cổ diều hâu Gà con tha quạ biết đâu mà tìm ” - Với hoạt động âm nhạc nên chọn các trò chơi có giai điệu và lời hát như trò chơi: “Tập tầm vông” , Ngoài ra khi lựa chọn các trò chơi dân gian trong hoạt động chung, một điều cần đặc biệt lưu ý đó là: phải lựa chọn trò chơi phù hợp với đề tài và chủ điểm của bài dạy. Chẳng hạn như: - Chủ điểm “ Thế giới động vật” có thể tổ chức các trò chơi “ Bịt mắt bắt dê", "Mèo đuuôỉ chuột" - Chủ điểm “ Thế giới thực vật” có thể cho trẻ chơi các trò chơi: “ Chồng nụ chồng hoa”, “ Mít mật mít gai”, - Chủ điểm “ Tết và mùa xuân” là thời điểm thích hợp để giới thiệu cho trẻ các trò chơi truyền thống của dân tộc trong dịp lễ Tết như : "Nhảy bao bố", “ Cướp cờ”, “bịt mắt đánh trống”, “ Đẩy gậy",“ Múa lân” 5. Động viên tất cả các trẻ tham gia vào trò chơi. Một ưu thế của trò chơi dân gian chính là ở chỗ có thể cho tất cả những ai muốn chơi. Không bao giờ trò chơi dân gian quy định số người chơi nhất định. Vì vậy tôi luôn khuyến khích, động viên tất cả các trẻ tham gia chơi càng đông càng vui. Nếu chơi “Bịt mắt bắt dê”, mỗi khi có một người vào thêm, vòng chỉ rộng ra một chút chứ trò chơi không thay đổi. Còn trò chơi “Rồng rắn lên mây” thì thêm một người, “cái đuôi” sẽ dài ra một chút và tất cả mọi người đều được chơi, được chạy như nhau. Những trò chơi “Chi chi chành chành”, “Nhảy lò cò”, “Nhảy dây” cũng tương tự như vậy. Trong khi chơi, mọi trẻ đều bình đẳng như nhau. Nếu trẻ nào ích kỷ, chơi không đúng luật chơi, chen lấn các bạn khác sẽ bị tập thể phê phán, loại trừ bằng cách không cho chơi chung. Qua đó tinh thần tập thể của các trẻ được nâng lên rất nhiều. 6. Phối kết hợp phụ huynh để hướng dẫn trẻ chơi trò chơi dân gian Đối với trẻ mầm non thời gian trẻ ở lớp nhiều hơn là ở nhà với gia đình. Để đảm bảo thông tin hai chiều giữa phụ huynh và giáo viên được thường xuyên, có hiệu quả thì việc phối hợp với phụ huynh là điều không thể thiếu trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Cha mẹ là nguồn cổ vũ, động viên, khuyến khích , tạo điều kiện cho trẻ được vui chơi tốt hơn. Thông qua các buổi họp phụ huynh, qua góc tuyên truyền, giờ đón trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh biết tầm quan trọng của các trò chơi dân gian đối với trẻ. Hướng dẫn cho phụ huynh hướng cho con chơi trò chơi gì, chuẩn bị cho con trò chơi nào. Nhờ phụ huynh dạy trẻ lời đồng giao , lời nói, lời thơ của các trò chơi dân gian... Đến chủ đề nào thì tôi lại kết hợp với phụ huynh để sưu tầm những trò chơi dân gian mà phụ huynh biết, huy động thêm đồ dùng đồ chơi, phế liệu gia đình có như các loại chai nhựa, bìa, lịch cũ, các loại vỏ sò, ốc... để làm giàu thêm đồ chơi của lớp. Không những thế tôi còn phối hợp với phụ huynh ở nhà có thể cùng chơi với trẻ các trò chơi dân gian ở địa phương như: "kéo cưa lừa xẻ, "cắp cua", "nu na nu nống".... 8
9. * Tính mới, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp củ: So với giải pháp củ trước đây trò chơi dân gian dần bị mai một, trẻ ít biết đến các trò chơi dân gian mà ông cha ta truyền lại, thay vào đó trẻ tiếp cận với các trò chơi hiện đại trên máy tính, điện thoại làm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ, nhiều trẻ dẫn đến bị cận thị, trẻ tự kỷ chỉ chơi một mình không muốn chơi cùng các bạn.Về phía giáo viên thì ít quan tâm đến các trò chơi dân gian, lười sưu tầm tìm kiếm các trò chơi dân gian để tổ chức cho trẻ thông qua các hoạt động, làm cho các hoạt động của trẻ kém phần sinh động, không thu hút được sự hứng thú của trẻ. Qua quá trình thực hiện các giải pháp mới tôi nhận thấy trẻ hiểu biết nhiều hơn về các trò chơi dân gian, trẻ biết chơi nhiều trò chơi và rất hứng thú khi chơi các trò chơi dân gian. Đối với giáo viên đã thường xuyên tích hợp tổ chức các trò chơi dân gian qua các hoạt động hằng ngày của trẻ * Tính thực tiễn của sáng kiến Việc tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ thông qua các hoạt động hằng ngày của trẻ là rất phù hợp với thực tế hiện nay của trẻ lớp tôi. Các hoạt động trong ngày của trẻ trở nên nhẹ nhàng, linh hoạt, thu hút được sự hứng thú của trẻ. Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian, nhận thức và thể lực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, năng động, tự tin và hồn nhiên hơn trong giao tiếp với mọi người. * Hiệu quả của sáng kiến: * Đối với trẻ Sau khi sưu tầm, lựa chọn, chuẩn bị các điều kiện và tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ vào các thời điểm trong ngày, bản thân tôi nhận thấy: Khi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian trẻ đề hứng thú chơi và học rất say mê, hầu như các cháu có thể chơi trò chơi dân gian ở mọi lúc mọi nơi. Khi trẻ chơi tôi thấy trẻ rất thoải mái , tự tin và tự nguyện, không đòi hỏi những kỷ năng phức tạp nên những trẻ nhút nhát hòa đồng hơn với các bạn trong lớp, do đó trò chơi thu hút được số lượng trẻ tham gia nhiều hơn, rèn cho trẻ có tính tập thể cao trong các hoạt động. Trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về các trò chơi dân gian, các phong tục truyền thống của dân tộc. Đa số trẻ đã biết tự tổ chức chơi các trò chơi dân gian với các bạn trong lớp. Kỹ năng chơi các trò chơi dân gian của trẻ cũng được tiến bộ rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, năng động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.Trò chơi dân gian còn giúp các trẻ trong lớp tôi thêm gắn bó với nhau, nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ. Sau đây là bảng so sánh kết quả đạt được của trẻ trước và sau khi thực hiện các biện pháp: 9
10. BẢNG SO SÁNH KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC CỦA TRẺ Nội dung Đầu năm Cuối năm Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ - Trẻ hoạt động tích cực vào 12 54,5% 21 95,5% trò chơi dân gian trong các hoạt động - Trẻ hiểu biết về các trò chơi 11 50% 20 90,9% dân gian ở địa phương - Kỹ năng chơi các trò chơi 12 54,5% 20 90,9% dân gian - Trẻ tự tổ chức trò chơi dân 10 45,5% 20 90,9% gian với bạn - Tinh thần đoàn kết, ý thức 10 45,5% 21 95,5% tập thể * Đối với giáo viên: - Biết thêm nhiều trò chơi dân gian của nhiều vùng miền khác nhau - Có kĩ năng làm đồ dùng đồ chơi để phục vụ tùy theo nội dung của từng trò chơi - Trong quá trình tổ chức giáo viên linh hoạt, sáng tạo thu hút sự hứng thú tham gia của trẻ * Đối với phụ huynh - Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian - Trẻ về nhà được gia đình dạy nhiều trò chơi dân gian gần gũi có ý nghĩa mang tính giáo dục cao - Phụ huynh đã hỗ trợ nhiều nguyên vật liệu để giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi phụ vụ các trò chơi PHẦN III: KẾT LUẬN I. Kết luận: Trò chơi dân gian là một trong những thành tố của nền văn hóa dân tộc, nó xuất hiện từ rất lâu đời và gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của nhân dân ta. Đối với trẻ mầm non trò chơi dân gian cũng không kém phần quan trọng, nó giúp cho trẻ được thỏa mãn nhu cầu vui chơi, phát triển nhân cách con người toàn diện hơn, giúp trẻ giữ gìn nền văn hóa dân tộc. Chình vì vậy, muốn tổ chức tốt các trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ 3-4 tuổi nói riêng mỗi giáo viên chúng ta cần: - Trước hết bản thân phải yêu nghề mến trẻ, kiên trì, chịu khó. Phải nhận thức được tầm quan trọng của việc tổ chức các trò chơi dân gian. Từ đó xây dựng 10
11. kế hoạch chương trình, lựa chọn những trò chơi phù hợp với thực tế địa phương, với điều kiện của lớp mình phụ trách. - Giáo viên cần kết hợp các hình thức tổ chức một cách linh hoạt, sáng tạo cho trẻ chơi, phải sử dụng thủ thuật để gây hứng thú cho trẻ . Điều đặc biệt là phải lựa chon trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi và khả năng nhận thức của trẻ - Cần sưu tầm, chuẩn bị đồ chơi, lời đồng dao, và địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ chơi thì hiệu quả mới cao - Tùy theo từng hoạt động để lồng ghép tổ chức các trò chơi phù hợp với hoạt động đó cho phù hợp - Phải làm tốt công tác tuyên truyền phối kết hợp cùng phụ huynh để tạo điều kiện cho trẻ được tham gia vào trò chơi mọi lúc mọi nơi, giúp trẻ thõa mãn nhu cầu vui chơi - Cần phải tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian để phát triển ở trẻ tinh thần tập thể, biết nhường nhịn bạn bè, biết giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm của mình với bạn khác. - Khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ giáo viên cần tìm hiểu kỹ cách chơi, luật chơi và chuẩn bị đầy đủ các yếu tố cần thiết để tiến hành trò chơi. II. Ý kiến - kiến nghị - Đề nghị nhà trường tổ chức thêm các buổi ngoại khóa cho các khối lớp được giao lưu chơi các trò chơi dân gian - Tổ chức các trò chơi dân gian lồng ghép vào các ngày hội, ngày lễ của trẻ như: ngày khai giảng năm học, ngày tết trung thu, ngày quốc tế thiếu nhi 1/6, ngày tổng kết năm học Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc tổ chức cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi chơi các trò chơi dân gian đã được thực hiện trong lớp, trong trường mầm non Tuổi Hoa. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các chị em đồng nghiệp và các cấp lãnh đạo. Thanh An, ngày 10 tháng 5 năm 2021 NHẬN XÉT CỦA NGƯỜI VIẾT HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG Tôi xin cam đoan bản sáng kiến trên là do tôi tự viết ra không copy người khác Võ Thị Ngọc Hoa 11
12. NHẬN XÉT HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRÊN ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ....... ............................................................................................................................. ................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................ ....................................................................................................................................... 12