Báo cáo SKKN Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại trường mầm non

Nội dung tài liệu: Báo cáo SKKN Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại trường mầm non

1. UBND HUYỆN CAM LỘ TRƯỜNG MẦM NON SƠN CA BÁO CÁO SÁNG KIẾN ''MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG TỰ BẢO VỆ BẢN THÂN CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 - 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON'' Tác giả/Nhóm tác giả: Trần Thi Yến Như Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường Mầm non Sơn Ca Cam Lộ, huyện Cam Lộ Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục mầm non Cam Lộ, tháng 05 năm 2024
2. UBND HUYỆN CAM LỘ CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG MẦM NON SƠN CA Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Cam Lộ, ngày 10 tháng 05 năm 2024 BÁO CÁO SÁNG KIẾN - Họ và tên tác giả: TRẦN THỊ YẾN NHƯ Nữ - Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Đại học sư phạm Mầm non - Chức vụ: Giáo viên - Đơn vị công tác: Trường Mầm non Sơn Ca - Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tại trường mầm non” - Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục mẫu giáo - Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 15/09/2023 I. Lý do chọn sáng kiến: Cùng với sự phát triển của xã hội, cuộc sống con người ngày càng có thêm nhiều tiện ích và sự thoải mái. Tuy nhiên, đi cùng với đó là nhiều mối nguy hiểm tiềm ẩn, đặc biệt đối với trẻ mầm non. Ngoài ra, trẻ mầm non dễ bị tai nạn thương tích, có thể để lại di chứng suốt đời. Tai nạn thương tích thường bất ngờ xảy ra, không có nguyên nhân rõ ràng, khó lường trước được và gây ra những thương tổn cho trẻ và có thể xảy ra mọi lúc, mọi nơi nhất là ở lứa tuổi trẻ mầm non. Với đặc điểm tâm sinh lý hiếu kỳ, thích tò mò, nghịch ngợm, luôn muốn khám phá những điều mới lạ nhưng trẻ lại chưa có kiến thức, kỹ năng nhận diện, phán đoán những mối nguy hiểm đang tiềm ẩn nên dễ bị tai nạn thương tích. Chính vì vậy, việc trang bị cho trẻ những kỹ năng bảo vệ bản thân sẽ giúp trẻ tư duy, phán đoán, đề phòng những nguy hiểm có thể xảy ra, từ đó tìm cách tránh xa hoặc biết cách ứng phó, thậm chí phản kháng, chống trả để tự bảo vệ chính mình được an toàn hơn và tự tin khi khám phá cuộc sống. Bên cạnh đó nhà trường đã luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao trong việc hướng dẫn các vấn đề giáo dục về kỹ năng sống cho trẻ tại các nhóm/lớp. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất ở đây chính là về phía các bậc làm cha làm mẹ. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều cha mẹ bận rộn với công việc và có ít thời gian dành cho con cái, để bù đắp cho việc thiếu thời gian đó thì họ lại luôn tìm cách nuông chiều, đáp ứng nhu cầu của con trẻ và làm thay cho trẻ trong tất cả mọi hoạt động. Và phần đông phụ huynh hiện nay vẫn chưa hiểu rõ các vấn đề về kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ, nên vẫn có xu hướng nuôi dạy con cái theo cách mềm mại, không cho trẻ tự do trải nghiệm và chịu đựng bất kỳ sự khó khăn, thử thách nào trong cuộc sống. Bởi vì vậy mà giáo viên cũng khó có thể thu thập những thông tin từ các bậc phụ huynh liên quan đến các kỹ năng của trẻ khi được thao tác tại nhà. Năm học 2023 – 2024, tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 4-5 tuổi A, ngay từ đầu năm học, qua việc theo dõi và khảo sát trẻ thấy các kỹ năng tự bảo vệ bản thân ở trẻ chưa có sự đồng đều, nhiều trẻ còn thụ động, kỹ năng nhận biết và cách ứng phó một số tình huống khi gặp nguy hiểm của trẻ còn hạn
3. 2 chế từ đó tôi đã có được bảng khảo sát thực trạng như sau: Nội dung Đạt yêu cầu Số lượng Tỉ lệ Không chơi với những vật dụng nguy hiểm, biết 12/28 42,8% tránh xa những nơi không an toàn. Nhận biết một số hành động không an toàn và cách 10/28 35,7% phòng tránh Không đi theo và nhận quà của người lạ 11/28 39,3% Biết kêu người lớn khi bị lạc hay gặp người lạ 12/28 42,8% Vậy làm thế nào để giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 4 - 5 tuổi có hiệu quả và giúp trẻ phát triển toàn diện nhất về mọi mặt, đó là câu hỏi luôn đặt ra trong tôi. Là một giáo viên mầm non, tôi hiểu được tầm quan trọng của việc dạy trẻ nhận biết một số nguy cơ không an toàn và cách phòng tránh. Đây là những việc làm cần thiết giúp đứa trẻ có kỹ năng tự bảo vệ bản thân và biết cách ứng phó với các tình huống nguy hiểm khi gặp phải. Chính vì vậy, tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tại trường mầm non” để làm đề tài sáng kiến cho năm học 2023-2024. II. Giải quyết vấn đề 1. Tính mới và sáng tạo của sáng kiến: Trong những năm gần đây giáo dục mầm non đã có nhiều thay đổi và cải tiến đáng chú ý, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện của trẻ trong bối cảnh xã hội hiện đại. Trong năm học 2023-2024 phương pháp giảng dạy trong tất cả các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ đều tập trung vào “học thông qua chơi”, giúp trẻ được tự do trải nghiệm, phát triển kỹ năng xã hội, tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết các vấn đề một cách tự nhiên. Vì vậy, với đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tại trường mầm non” bản thân tôi đã đưa ra một số giải pháp tất cả đều dựa trên tính khả thi và hiệu quả trong việc trang bị kỹ năng cho trẻ tại lớp; phù hợp với nhu cầu, khả năng của trẻ, tạo ra môi trường học tập an toàn và lành mạnh. Cụ thể gồm các giải pháp như sau: 1.1. Giải pháp thứ nhất: Lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ Ngay từ đầu năm học, dựa vào khả năng nhận thức của trẻ tại lớp và dựa vào Chương trình giáo dục Mầm non của Bộ giáo dục và đào tạo ban hành, tôi đã xây dựng kế hoạch lồng ghép nội dung các kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ, để đưa vào giáo dục cho một năm học như sau: TT Chủ đề Kỹ năng tự bảo vệ bản thân - Kỹ năng chơi với những vật dụng nguy hiểm, 1 Trường Mầm non biết tránh xa những nơi không an toàn.. - Không đi theo và nhận quà của người lạ. 2 Bản thân - Biết bảo vệ các bộ phận trên cơ thể, tránh bị xâm hại cơ thể.
4. 3 - Nhận biết một số hành động không an toàn và cách phòng tránh 3 Gia đình - Biết kêu người khác giúp đỡ khi bị lạc/bị bắt cóc. - Không chơi với 1 số dụng cụ nghề gây nguy 4 Nghề nghiệp hiểm. 5 Động vật - Tránh xa một số con vật nguy hiểm. Thực vật - Tết và mùa - Đảm bảo an toàn, không leo trèo lên cây. 6 xuân - Ăn uống vệ sinh trong ngày tết. Phương tiện giao - Biết tham gia giao thông an toàn: đội mũ bảo 7 thông hiểm đúng cách khi ngồi trên xe máy, đi qua đường an toàn, tuân thủ tín hiệu đèn giao thông. 8 Hiện tượng tự nhiên - Biết ứng phó khi gặp mưa/gió/sấm sét. Quê hương - Đất nước - An toàn khi đi du lịch 9 - Bác Hồ Thông qua bảng kế hoạch xây dựng các nội dung giáo dục kĩ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ, tôi đã đưa ra một số kỹ năng cần thiết để giáo dục trẻ trong những hoạt động cụ thể giúp trẻ nhận thức sâu sắc hơn vấn đề và hình thành kỹ năng ứng phó khi gặp vấn đề nguy hiểm trong cuộc sống của trẻ. Giúp cho giáo viên chủ động trong việc lựa chọn nội dung để đưa vào kế hoạch giáo dục tháng, tuần, ngày không bị lẫn lộn và được tích hợp xuyên suốt vào từng chủ đề trong năm học. * Điểm mới: Giáo viên biết lựa chọn những nội dung phù hợp với từng chủ đề, sắp xếp nội dung phù hợp với từng giai đoạn phát triển tâm sinh lý của trẻ. * Ưu điểm: Thông qua việc lựa chọn nội dung, xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ tôi thấy đây là một trong những giải pháp hữu ích. Trong quá trình thực hiện, nếu trẻ không đạt các kỹ năng theo yêu cầu, giáo viên sẽ có sự điều chỉnh vào các chủ đề tiếp theo. Thuận lợi cho phụ huynh nắm được kế hoạch để phối hợp cùng cô giáo dạy trẻ thêm trong cuộc sống hàng ngày ở nhà. * Nhược điểm: Cái khó để có thể áp dụng thành công biện pháp này chính là việc phụ huynh cùng đồng hành để rèn kỹ năng cho trẻ; đôi khi phụ huynh còn phất lờ, bỏ qua, không quan tâm đến kế hoạch mà giáo viên đã xây dựng để cùng phối hợp. 1.2. Giải pháp thứ hai: Sử dụng trò chơi và tình huống giả định Với đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non “học bằng chơi, chơi mà học”, vui chơi sẽ giúp trẻ lớn lên và phát triển lành mạnh về thể chất, tinh thần cũng như các kỹ năng xã hội. Nếu như giáo viên chỉ dạy cho trẻ thông qua thực hành bằng lời nói thì nhiều khi trẻ sẽ không hình dung và ghi nhớ được hết các nội dung mà giáo viên truyền tải, thì tôi nhận thấy việc sử dụng “trò chơi” là một cách truyền đạt có hiệu quả và thu hút trẻ nhất. Vì vậy, để giúp cho trẻ có thể nắm bắt được những nội dung giáo dục kỹ năng tự bảo vệ thì tôi đã tổ chức cho trẻ bằng các trò chơi như sau: Ví dụ trò chơi: “Bước nhảy thông minh”.
5. 4 Cách chơi: Cô cho trẻ vừa nghe nhạc vừa quan sát các hình ảnh/video về các hoạt động khi sử dụng các đồ dùng đồ vật trên màn hình. Khi nhạc dừng thì đồng nghĩa trên màn hình cô cũng cho dừng lại ở từng bức ảnh hoặc từng đoạn video bất kỳ. Nhiệm vụ: khi nghe nhạc dừng thì trẻ phải nhảy vào ô màu đỏ nếu là hình ảnh có hành động nguy hiểm, nếu là hình ảnh có hành động an toàn thì trẻ nhảy vào ô màu xanh. Luật chơi: Trẻ nào nhận biết sai và nhảy nhầm ô sẽ là người thua cuộc, sẽ phải nhảy lò cò quanh lớp. Và thông qua trò chơi này trẻ ở lớp tôi cũng đã tự nhận biết được những hành động nào là phù hợp với bản thân và biết phòng tránh trước những hành động không an toàn. Hình ảnh trẻ tham gia vào trò chơi bước nhảy thông minh Với nội dung: Không chơi với những vật dụng nguy hiểm, biết tránh xa những nơi không an toàn, tôi lựa chọn trò chơi: “Điện thoại di động an toàn”. Cách chơi: Trẻ sẽ được chia thành các nhóm và phải truyền thông tin an toàn cho nhau thông qua các tình huống giả tưởng. Thông qua trò chơi này kỹ năng giao tiếp của trẻ đã phát triển và trẻ biết chia sẻ thông tin về những vật dụng và những nơi an toàn cùng nhau. Hình ảnh trẻ tham gia trò chơi “Điện thoại di động an toàn” Bằng cách tích hợp các nội dung giáo dục thông qua trò chơi, trẻ không chỉ học được kỹ năng tự bảo vệ bản thân mà còn trải nghiệm một quá trình học tập tích cực và thú vị. Ngoài việc tổ chức các trò chơi để giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ thì tôi còn sử dụng các tình huống giả định để tổ chức cho trẻ chơi. Thông qua các tình huống giả định, giúp cho trẻ vận dụng linh hoạt các kỹ năng tự bảo vệ bản thân vào thực tiễn tốt hơn. Tình huống giả định 1: “Dụ dỗ trẻ”
6. 5 Tôi cho trẻ suy nghĩ, đưa ra ý kiến của mình, gợi mở cho trẻ bằng các câu hỏi. Tiếp theo phân tích, giải thích cho trẻ và giúp trẻ có phương án giải quyết đó là: phải nhận biết được mối nguy hiểm đến từ người lạ, biết nói “không” trước những lời nói – mời mọc của người lạ nhưng vẫn thể hiện sự lễ phép, ngoan ngoãn. Trong trường hợp người lạ đó cứ bám theo để dúi quà, ép bé ăn hay bắt bé đi, với giả thiết này tôi dạy trẻ phải biết phản ứng thật nhanh như: phải quẫy đạp thật mạnh và hét thật to để mọi người đến giúp đỡ. Tình huống giả định 2: Khi trẻ đi siêu thị cùng bố mẹ, nhưng vì tò mò khám phá những gian hàng nên trẻ chạy nhảy lung tung và đã bị lạc bố mẹ. Với tình huống này tôi đã dạy trẻ phải biết cách tìm đến nhân viên bảo vệ hoặc nhân viên bán hàng để được giúp đỡ, quan trọng hơn hết là tôi đã dạy trẻ phải học cách ghi nhớ số điện thoại của bố mẹ và các số điện thoại khẩn cấp của công an (113) để cho trẻ biết cách gọi để hỗ trợ khi cần thiết nhất. Thông qua các tình huống cụ thể rất dễ xảy ra trong cuộc sống hàng ngày, tôi giúp trẻ tìm ra các phương án hiệu quả nhất và đó cũng chính là kinh nghiệm chúng ta cần dạy trẻ. * Điểm mới: Giáo viên lựa chọn một số trò chơi mới lạ, phù hợp với các tình huống, hấp dẫn và kích thích sự hứng thú tham gia vào các tình huống một cách tích cực. * Ưu điểm: Việc sử dụng trò chơi và tình huống giả định không chỉ làm cho quá trình học tập thú vị mà còn giúp phát triển đa chiều các kỹ năng và hiểu biết cho trẻ. Tạo ra một môi trường học tập thú vị và tích cực, khuyến khích sự tương tác và học hỏi thông qua trải nghiệm thực tế. Có cơ hội để thử nghiệm và áp dụng kiến thức và kỹ năng của mình, từ đó tăng cường sự tự tin và tự lập, phát triển kỹ năng xã hội và làm việc nhóm cho trẻ. Đặc biệt trong quá trình giải quyết các tình huống giả định, trẻ được khuyến khích suy nghĩ sáng tạo và logic, tìm ra các giải pháp mới và phù hợp với từng tình huống cụ thể. Các tình huống giả định có thể giúp trẻ nhận biết và hiểu biết về các vấn đề và tình huống trong cuộc sống thực tế, từ đó giúp trẻ trở nên thông thái hơn và có khả năng đối phó với những thách thức đó. * Nhược điểm: Không có.
7. 6 1.3. Giải pháp thứ ba: Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân thông qua các hoạt động trong ngày * Hoạt động ngoài trời: Giờ hoạt động ngoài trời là giờ mà theo tôi tất cả mọi trẻ đều rất thích và hứng thú tham gia một cách tích cực nhất, nhưng hoạt động này cũng là một hoạt động có thể xảy ra rất nhiều tình huống không an toàn cho trẻ. Vì vậy, tôi luôn hướng dẫn, nhắc nhở trẻ cách chơi sao cho đúng và biết cách bảo đảm an toàn cho chính bản thân mình và các bạn khác khi chơi như: không đứng lên xích đu; không leo trèo lên lan can của hành lang; không được chạy ra khỏi cổng trường... Ngoài ra, tôi còn hướng dẫn trẻ chơi đúng cách với các đồ chơi ngoài trời như: khi chơi thì phải biết chờ đến lượt để tránh xô đẩy nhau hoặc khi chơi với cầu trượt thì phải biết leo lên bậc thang trước sau đó mới từ từ trượt xuống, khi trượt xuống phải duỗi thẳng 2 chân, tránh trường hợp trượt úp người ... Từ đó hình thành cho trẻ kỹ năng bảo vệ bản thân, biết tránh xa những nơi không an toàn, biết cách chơi với các đồ chơi ngoài trời như thế nào để tránh tai nạn thương tích. * Giờ ăn, giờ ngủ trưa: Trước lúc trẻ ăn tôi thường xuyên hướng dẫn, nhắc nhở trẻ thói quen văn minh trong ăn uống như: Khi ăn không được nói chuyện, ăn từ tốn, không cười đùa gây hóc sặc thức ăn, sau khi ăn xong tôi cho trẻ làm vệ sinh cá nhân, cho trẻ uống nước và kiểm tra xem có trẻ nào còn ngậm thức ăn ở trong miệng hay không... Trước lúc trẻ ngủ, tôi luôn cẩn thận nhắc trẻ về các tư thế ngủ an toàn như khi ngủ các con không được nằm sấp, không được ngậm thức ăn hay các vật thể lạ... từ đó tạo cho trẻ thói quen tốt, đảm bảo an toàn trong khi ngủ. * Hoạt động vệ sinh cá nhân: Vệ sinh cá nhân là hoạt động thường xuyên, diễn ra hằng ngày đối với trẻ nhằm giúp trẻ đảm bảo vệ sinh, phòng chống các loại bệnh tật. Tuy nhiên, nếu giáo viên và cha mẹ trẻ không chú ý quan sát, hướng dẫn trẻ thì nguy cơ không an toàn cho trẻ có thể sẽ xảy ra bất cứ lúc nào. Chính vì vậy, khi hướng dẫn các hoạt động vệ sinh cá nhân cho trẻ, tôi giải thích cho trẻ biết: trẻ có thể bị ngã khi chạy nhảy trong nhà vệ sinh vì nền nhà vệ sinh trơn trượt, để đảm bảo an toàn hơn cho trẻ tôi đã phối hợp với phụ huynh mua dép cho trẻ, từ đó tôi luôn nhắc nhở trẻ phải đi dép khi vào nhà vệ sinh, sử dụng nước vừa phải tránh để nước tràn xuống sàn nhà để tránh trơn trượt gây ngã. Trẻ có thể bị bỏng khi vặn vòi nước không đúng cách nếu nhà dùng bình nóng lạnh. * Điểm mới: So với trước đây, giáo viên thường giáo dục trẻ thông qua việc lồng ghép vào các hoạt động học có chủ đích hay tạo các tình huống vào hoạt động chiều thì đối với giải pháp này, trẻ được giáo dục thường xuyên ở tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ. * Ưu điểm: Trẻ được giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân thông qua các hoạt động trong ngày nên trẻ ghi nhớ các tình huống để tự bảo vệ chính bản thân mình. Vì vậy, kết quả thể hiện trên trẻ đạt được rất cao. * Nhược điểm: Không có. 1.4. Giải pháp 4. Phối hợp với phụ huynh để giáo dục trẻ nhận biết một số nguy cơ không an toàn và cách phòng tránh Việc giáo dục trẻ không chỉ ở lớp là đủ mà nó phải xuyên suốt mọi lúc, mọi nơi. Nếu ở lớp trẻ thực hiện mà ở nhà lại không thực hiện thì coi như việc giáo
8. 7 dục đó không có ý nghĩa nữa. Chính vì thế, rất cần có sự phối hợp giáo dục giữa nhà trường và gia đình để có thể giáo dục trẻ một cách toàn diện nhất. Trong buổi họp phụ huynh đầu năm, ngoài những nội dung chính đã triển khai tôi còn tuyên truyền cho cha mẹ trẻ những nội dung kỹ năng tự bảo vệ để dạy trẻ ở nhà và tôi khuyến khích phụ huynh thảo luận với trẻ về những nội dung trẻ đã - đang - sắp được học. Xây dựng riêng một góc tuyên truyền ở lớp với tên gọi: “Cha mẹ cùng quan tâm” trong đó có các hình ảnh, các thông tin và nội dung các kỹ năng cần trang bị cho trẻ và được bố trí ở gần cửa ra vào của lớp, nơi mà phụ huynh có thể dễ dàng nhìn thấy. Thông qua nhóm zalo của lớp tôi gửi những đoạn phim, hình ảnh về giờ học kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho phụ huynh, phụ huynh xem những đoạn phim và hình ảnh đó và có trao đổi với giáo viên về tính cách đặc điểm của con em mình cho giáo viên nắm bắt dễ dàng hơn. Hướng dẫn phụ huynh truy cập vào trang web của nhà trường để phụ huynh lựa chọn các tư liệu phù hợp để phối hợp giáo dục trẻ tại nhà. Giáo viên giới thiệu tới phụ huynh các chương trình hướng dẫn dạy trẻ nhận biết một số nguy cơ không an toàn và cách phòng tránh trên youtube, các kênh truyền hình như VTV7 * Điểm mới: Tạo được mối liên kết đa chiều giữa phụ huynh với cô giáo; phụ huynh với trẻ; phụ huynh với phụ huynh. Ngoài ra phụ huynh đã truy cập được vào trang Web của nhà trường để tìm kiếm, lựa chọn các tư liệu phù hợp để phối kết hợp giáo dục trẻ tại nhà. Để từ đó có thể cùng đồng hành với giáo viên trong tất cả mọi hoạt động chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ. * Ưu điểm: Phụ huynh đã nhận thấy sự cần thiết của việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ và đã có những kiến thức để phối hợp với giáo viên để giáo dục con trẻ. * Nhược điểm: Do đặc thù công việc bận rộn nên mức độ phụ huynh hưởng ứng ở biện pháp này còn có sự chênh lệch, vẫn còn phụ huynh không dành thời gian để theo dõi, cập nhật các thông tin mà giáo viên đã gửi trên nhóm zalo của lớp. 2. Tính thực tiễn của sáng kiến Với những giải pháp trên, tôi đã đưa vào áp dụng tại lớp 4-5 tuổi A. Sau thời gian áp dụng, các biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại Trường Mầm non Sơn Ca đã giúp trẻ nhận ra những nguy cơ tiềm ẩn
9. 8 trong môi trường xung quanh và học cách đối phó với chúng một cách hiệu quả, không những giúp trẻ phòng tránh nguy cơ mà còn mang lại những lợi ích thiết thực cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Ngoài ra, các biện pháp giáo dục này cũng tạo cơ hội để cộng đồng tham gia vào quá trình giáo dục và hỗ trợ trẻ trong việc học các kỹ năng tự bảo vệ; từ đó tạo ra một môi trường học tập lành mạnh, một môi trường sống an toàn. Đồng thời, những giải pháp này tôi thấy rất thiết thực có ý nghĩa rất lớn đối với bản thân tôi trong quá trình giáo dục trẻ. Các giải pháp này đã được triển khai và tổ chức thực hiện hiệu quả ở lớp tôi phụ trách. Tôi nghĩ rằng, với kết quả khả quan ở trên không chỉ áp dụng cho lớp tôi mà còn có thể nhân rộng cho tất cả trẻ mẫu giáo 3-6 tuổi ở trong trường cũng như các trường Mầm non trong toàn huyện Cam Lộ. 3. Hiệu quả áp dụng và phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến 3.1. Hiệu quả áp dụng Qua quá trình áp biện pháp vào thực tế vẫn có một vài khuyết điểm cần khắc phục nhưng tất cả chúng hoàn toàn phù hợp với công việc mà tôi đang đảm nhận, phù hợp với độ tuổi học sinh tôi đang phụ trách. Không những thế, khi thay đổi về hình thức tác động, đồng nghiệp của tôi đã áp dụng thành công những phương pháp này đối với các độ tuổi khác nhau. Khi thực nghiệm, chúng tôi chủ yếu đầu tư thời gian để nghiên cứu cách thức áp dụng, không làm ảnh hưởng đến hiệu quả nên nó hoàn toàn có thể áp dụng rộng rãi. Phần khó nhất ở sáng kiến này là tăng khả năng tương tác từ phía phụ huynh. Dự kiến trong năm học 2024 - 2025, tôi sẽ tập trung tìm giải pháp để khắc phục tình trạng này. * Hiệu quả tác động của sáng kiến đối với trẻ: Trong quá trình áp dụng, tôi thấy các biện pháp mình lựa chọn đều tác động, bổ trợ cho nhau không thể tách rời, biện pháp này sẽ bổ trợ cho biện pháp kia giúp cho sáng kiến của tôi mang lại hiệu quả như mong đợi. Trẻ lớp tôi mạnh dạn, tự tin và trẻ có rất nhiều kỹ năng tự bảo vệ bản thân, biết tự ứng phó khi có các nguy cơ không an toàn xảy ra đối với bản thân. Kết quả so sánh trước và sau khi áp dụng các biện pháp: Trước khi áp Sau khi áp Tăng Nội dung khảo sát dụng dụng Số trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ Tỷ lệ Không chơi với những vật dụng nguy hiểm, biết tránh xa những 12/28 42,8% 28/28 100% 57,2% nơi không an toàn. Nhận biết một số hành động không an toàn và cách phòng 10/28 35,7% 27/28 96,4% 60,7% tránh Không đi theo và nhận quà của 11/28 39,3% 28/28 100% 60,7% người lạ Biết kêu người lớn khi bị lạc 12/28 42,8% 28/28 100% 57,2% hay gặp người lạ
10. 9 * Hiệu quả tác động của sáng kiến đối với giáo viên: Qua gần một năm áp dụng các biện pháp trên, bản thân tôi đã có thêm nhiều kiến thức cũng như kỹ năng trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ; bản thân linh hoạt hơn trong việc xây dựng các hoạt động. * Hiệu quả tác động của sáng kiến đối với phụ huynh: Phụ huynh đã thay đổi cách nhìn của mình và suy nghĩ tích cực hơn trong việc phối hợp cùng giáo viên giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ. Phụ huynh tin tưởng cũng như ủng hộ giáo viên trong mọi hoạt động của lớp hay của nhà trường; đã có thêm kiến thức cũng như kỹ năng dạy trẻ tại nhà. 3.2. Phạm vi ảnh hưởng của sáng kiến Với đề tài này của tôi, không chỉ áp dụng có hiệu quả ở lớp tôi đang trực tiếp giảng dạy, mà còn được nhân rộng cho tất cả các lớp độ tuổi mẫu giáo 3-6 tuổi trong trường và các trường mầm non trong toàn huyện. Kết quả mang lại rất cao. Để áp dụng được biện pháp trên giáo viên cần có kế hoạch ngay từ đầu năm học về việc lựa chọn các nội dung phù hợp với chương trình, độ tuổi, đặc điểm tâm lý của trẻ và phù hợp với tình hình thực tế của lớp mình. III. Kết luận: 1. Bài học kinh nghiệm: Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết, giúp cho trẻ có các kiến thức, kỹ năng để chủ động ứng phó một cách linh hoạt các tình huống xảy ra trong cuộc sống và các kỹ năng tự bảo vệ bản thân trước những mối nguy hiểm có thể xảy ra đối với trẻ. Qua quá trình nghiên cứu, áp dụng đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tại trường mầm non” thực tế ở lớp Mẫu giáo 4-5 tuổi (A) và với kết quả đạt được tôi đã rút ra một số kinh nghiệm: Trước hết giáo viên phải luôn học hỏi, tìm hiểu, thường xuyên xem tin tức, thời sự, báo chí để nắm bắt được các tình huống xảy ra hằng ngày để làm vốn kinh nghiệm dạy trẻ. Tạo môi trường trong và ngoài lớp học thật sinh động, lôi cuốn, hấp dẫn, không gian rộng rãi để trẻ tham gia vào các hoạt động. Bố trí, sắp xếp các góc chơi, đồ dùng, đồ chơi phải an toàn, phong phú, đa dạng để lôi cuốn trẻ tham gia vào các hoạt động. Luôn sưu tầm, sáng tạo một số tình huống giả định và trò chơi cho trẻ tham gia thực hiện. Giáo viên luôn luôn giáo dục trẻ trong các hoạt động diễn ra hằng ngày của trẻ. Giáo viên cần phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trẻ để trao đổi những phương pháp, nội dung cần dạy trẻ tự bảo vệ bản thân. Vì để dạy trẻ được kỹ năng tự bảo vệ bản thân thì không chỉ được dạy ở trường mà còn phải rèn luyện thực hiện đều đặn khi ở nhà. Thường xuyên kể chuyện, trò chuyện với trẻ hằng ngày để trẻ ngày càng được mở rộng những hiểu biết của mình hơn. 2. Các kiến nghị đề xuất để sáng kiến đạt hiệu quả cao hơn * Đối với nhà trường:
11. 10 Nhà trường tiếp tục tổ chức hội thảo và xây dựng một số hoạt động về giáo dục nhận biết các nguy cơ không an toàn và cách phòng tránh cho trẻ. * Đối với phụ huynh: Phụ huynh tiếp tục phối hợp cùng với giáo viên và nhà trường trong việc giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ. Trên đây là một số biện pháp về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tại Trường Mầm non Sơn Ca mà tôi đã đưa ra và áp dụng trong thời gian qua. Từ sáng kiến này, rất mong có được những ý kiến đóng góp chân thành của Ban Giám hiệu nhà trường, các đồng nghiệp cùng tất cả các cấp lãnh đạo có liên quan giúp tôi hoàn thiện hơn. XÁC NHẬN CỦA HIỆU TRƯỞNG NGƯỜI VIẾT SÁNG KIẾN (Ký tên, đóng dấu) (Ký tên) Hoàng Thị Mạnh Hiệp Trần Thị Yến Như XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO