SKKN Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi hoạt động khám phá khoa học

Nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi hoạt động khám phá khoa học

1. PHẦN I. PHÂN MỞ ĐẦU I. Lí do chọn đề tài: Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai, đó là câu hát rất quen thuộc trong lòng mọi người, muốn ngày mai có những Mầm Non tương tai cho đất nước thì ngay lúc này giáo dục cho lứa tuổi Mầm Non là điều thiết yếu và quan trọng. Mỗi đứa trẻ lớn lên muốn phát triển toàn diện thì phải có yếu tố quan trọng giúp sự phát triển toàn diện đó. Vậy hoạt động khám phá khoa học là một trong những hoạt động rất quan trọng trong giáo dục Mầm Non nói chung. Đối với trẻ mẫu giáo 3-4 nói riêng vì ở độ tuổi này đang ở những bước phát triển mạnh về nhận thức, tư duy, ngôn ngữ và tình cảm tất cả những lĩnh vực đó không thể thiếu được trong hoạt động khám phá khoa học. Thế giới khách quan xung quanh trẻ thật bao la rộng lớn mà trẻ muốn tò mò, muốn biết, muốn được khám phá bằng các giác quan của mình. Trách nhiệm nặng nề và cao cả ấy thuộc về cô giáo Mầm Non tạo nên nền móng vửng chắc, là quyết định chặng đường khôn lớn cho trẻ. Chính vì vậy cô giáo phải rất linh hoạt nhạy bén, kịp thời giải đáp những thắc mắc cho trẻ khi tổ chức khám phá về khoa học Thực tế hiện nay các hoạt động khám phá khoa học tại trường Mầm Non Vành Khuyên vẫn còn tẻ nhạt, giáo viên ngại dạy, trẻ chưa hứng thú tích cực tham gia vào hoạt động khám phá khoa học. Trẻ còn rụt rè, nhút nhát, chưa mạnh dạn, tự tin khi tham gia vào hoạt động khám phá khoa học trẻ mà trẻ còn phụ thuộc vào cô giáo rất nhiều. Hơn nữa độ tuổi 3 -4 tuổi là độ tuổi còn nhỏ, trẻ rất hứng thú nhưng kỹ năng và diễn đạt phát triển chưa cao. Vậy làm thế nào để tổ chức tốt cho trẻ hoạt động khám phá khoa học có hiệu quả hơn là một việc làm không đơn giản. Bởi vậy bản thân tôi luôn suy nghĩ trăn trở, mình phải nghiên cứu tìm tòi để tìm ra các giải pháp tối ưu nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ khám phá khoa học có hiệu quả hơn. Chính vì thế mà năm học 2019 - 2020 bản thân tôi chọn “Một số biện pháp giúp trẻ mấu giáo 3-4 tuổi hoạt động khám phá khoa học” để làm đề tài sáng kiến kinh nghiêm. II. Mục đích nghiên cứu: Bản thân tôi nghiên cứu vấn đề này để tìm ra những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ khám phá khoa học tại lớp học để tạo niềm tin cho phụ huynh khi gửi con đến trường Khám phá khoa học nhằm giúp cho trẻ phát triển óc quan sát, kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ năng hợp tác, giao tiếp, sự tự tin. Khám phá khoa học là 1 trong những hoạt động tạo ra nhiều cơ hội để trẻ rèn luyện và hình thành kĩ năng nhận thức, kĩ năng tự phục vụ bản thân và đặc biệt phát triển ngôn ngữ cho trẻ. Khám phá khoa học còn làm cho trẻ nhận ra những nét đặc trưng của vật sống, đồ vật và những sự vật hiện tượng quan sát được bằng cách sữ dụng tất cả các giác quan một cách linh hoạt. Để đánh giá thực trạng của việc áp dụng “Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi học tốt hoạt động khám phá học” ở Trường Mầm Non Vành Khuyên. 1
2. Tìm ra một số biện pháp giúp trẻ hoạt động khám phá khoa học đạt chất lượng cao III. Đối tượng nghiên cứu Lớp 3- 4 tuổi trung tâm Trường mầm Non Vành Khuyên tôi đang dạy IV. Phương pháp nghiên cứu Đề tài này được thực hiện với một số phương pháp sau: Phương pháp quan sát, đàm thoại Phương pháp phân tích, giải thích. Phương pháp trải nghiệm, thực hành Phương pháp nêu gương. V. Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu: - Thời gian: Từ tháng 9/2019 đến tháng 6/2020 PHẦN 2: PHẦN NỘI DUNG I.Cơ sở lí luận: Từ trước đến nay tôi thấy để lựa chọn các đề tài, đối tượng đưa vào cho trẻ hoạt động khám phá khoa học chưa được phong phú, sáng tạo. Nếu có chỉ là các đề tài đơn giản, khô khan khi tổ chức khám phá không làm cho trẻ phát hứng thú tư duy, suy đoán, suy luận về đối tượng mà chỉ đem đến cho trẻ sự nhàm chán không thích tham gia vào hoạt động, mặt khác các giờ hoạt động khám phá khoa học còn cứng nhắc, giáo viên còn tổ chức rập khuôn theo hướng cải cách củ, không tạo cơ hội cho trẻ được quan sát trãi nghiệm, khám phá những điều mới lạ, không cho trẻ tự nói lên những suy nghĩ của mình về những gì trẻ quan sát, nhìn thấy hoặc trẻ được thí nghiệm được mà giáo viên hay áp đặt trẻ làm theo ý của cô, giáo viên hay nghĩ trẻ làm không được, không tạo ra cơ hội cho trẻ được trãi nghiệm nhiều nên các hoạt động khám phá khoa học chưa mang lại kết quả cao. Như vậy muốn tổ chức các hoạt động khám phá khoa học có chất lượng trước hết giáo viên phải lựa chọn các đề tài khám phá mới lạ, khuyến khích trẻ khám phá khoa học không những trên các hoạt động học mà vào mọi lúc mọi nơi, mọi tình huống xảy ra có thể mới tạo ra cơ hội cho trẻ được quan sát, trãi nghiệm nhiều về đối tượng, được quan sát, trải nghiệm, so sánh, phân loại nên chú ý và tư duy của trẻ phát triển mạnh hơn. Mặt khác ít có cơ hội cho trẻ được dạo chơi tham quan khám phá thêm về môi trường tự nhiên bên ngoài mà chỉ gói gọn trong các giờ tổ chức hoạt động học mà thôi. Khi nói đến trẻ Mầm Non không ai không biết trẻ lứa tuổi này rất thích khám phá đặc biệt là khám phá về khoa học, bởi thế giới xung quanh trẻ thật bao la rộng lớn, biết bao điều mới lạ, lạ lẫm mà trẻ muốn tò mò, muốn biết muốn được khám phá. Vậy khám phá khoa học mang lại nguồn biểu tượng vô cùng phong phú đa dạng sinh động đầy hấp dẫn với trẻ thơ. Đồng thời hoạt động khám phá khoa học nhằm củng cố hóa kiến thức, mở rộng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh qua đó làm giàu vốn từ cho trẻ, trẻ nhận biết phân biệt âm đúng chuẩn, đồng thời phát triển vốn từ, ngôn ngữ, diễn đạt rỏ ràng mạch lạc. Muốn mang lại các hoạt động khám phá khoa học đạt kết quả cao giáo viên phải có sự đầu tư quan tâm hổ trợ kịp thời cho trẻ. 2
3. Mỗi khi trẻ đã thích thú về khám phá khoa học thì giáo viên nên nghĩ cách nào để nâng cao chất lượng cho trẻ. Đó chính là vấn đề đặt ra cho mỗi một giáo viên Mầm Non. II. Thực trạng vấn đề: Lớp mẫu giáo 3-4 tuổi trung tâm tôi đang dạy đa số bố mẹ của cháu là nông dân nên không có thời gian quan tâm giáo dục con em mình, hơn nữa sự tiếp xúc của trẻ với môi trường khám phá khoa học còn hạn chế dẫn đến trẻ đang còn nhút nhát thiếu tự tin, chưa có kiến thức và đủ tự tin khi tham gia khám phá khoa học. Mặt khác một số phụ huynh còn cho rằng trẻ đến lớp Mầm Non chưa quan trọng chưa cần phải học nhiều như trẻ cấp 1 trẻ chỉ đến lớp vui chơi cùng cô cùng bạn, hát vài bai bài hát, ăn ngủ tốt là được rồi Cần gì phải học nhiều như các cấp học khác. Vẫn còn một số trẻ mới đi học, chưa qua lớp trẻ, chưa có các kỹ năng học tập như quan sát, hợp tác với bạn, chưa mạnh dạn, còn khóc nhiều. Đây là độ tuổi còn nhỏ khả năng tập trung chú ý chưa cao, vốn hiểu biết còn hạn chế. Bên canh đó còn ở trong giai đoạn khủng hoảng tuổi lên ba, là giai đoạn trẻ rất khó bảo, thích làm theo ý thích của mình mặc dù trẻ chưa làm được. Từ thực trạng đó với tổng số trẻ trong lớp là 24 cháu tôi đã khảo sát khả năng tiếp thu của trẻ về khám phá khoa học cho trẻ trong lớp cụ thể như sau: SST Khả năng Số Kết quả quan sát, tìm lượng ra đặc điểm Tốt Tỉ khá Tỉ TB Tỉ Yếu Tỉ của đối lệ lệ lệ lệ tượng 1 Kĩ năng quan 24 4 16,7 5 20,8 10 41,7 5 20, sát, tư duy và % % % 8% khả khả năng phán đoán 2 Kỹ năng hợp 24 5 20,8 5 20,8 10 41,7 4 16, tác % % % 7% 3 Kỹ năng giao 24 5 20,8 8 33,3 7 29,1 4 16, tiếp % % % 7% 4 Sự tự tin 24 5 20,8 5 20,8 10 41,7 4 16, % % % 7% 5 Kỹ năng giữ 24 4 16,7 7 29,1 8 33,3 5 20, an toàn cá % % % 8% nhân 3
4. 1. Thuận lợi: - Cơ sở vật chất, trang thiết bị của lớp khá hoàn thiện - Bản thân có kiến thức tổ chức tốt hoạt động “Giúp trẻ 3-4 tuổi học tốt môn khám phá khoa học” phù hợp thông qua các các hoạt động hằng ngày - Bản thân đã đạt trình độ chuyên môn trên chuẩn, nắm chắc phương pháp tổ chức, hướng dẫn chăm sóc giáo dục trẻ về bộ môn khám phá khoa học dành cho trẻ độ tuổi 3-4 tuổi - Được sự quan tâm của BGH nhà trường chỉ đạo chuyên môn sâu sát kịp thời. - Một số trẻ trong lớp học đã qua lớp trẻ nên trẻ có làm quen với việc khám phá thông qua các giờ họat động nhận biết tập nói, giờ dạo chơi, hoạt động chơi hàng ngày. - Lớp đã xây dựng môi trường bên ngoài cho trẻ học với nhiều điều kiện khám phá về thế giới xung quanh thật phong phú - Đa số các bậc phụ huynh quan tâm đến tình hình học tập của con mình, thường xuyên gặp gỡ trao đỗi cùng với giáo viên cũng như ủng hộ nhiệt tình về các nguyên vật liệu cho trẻ vui chơi và học tập khá đầy đủ - Ngoài ra phụ huynh còn rất quan tâm đến việc học tập của con mình, đưa đón trẻ đến trường đảm bảo, chuyên cần đạt cao 2. Khó khăn. - Nhận thức của trẻ không đồng đều có trẻ tiếp thu nhanh, có trẻ tiếp thu chậm, có trẻ mạnh dạn, biết hợp tác với bạn, nhưng có trẻ vẫn nhút nhát, còn chưa biết hợp tác, chỉ hoạt động cá nhân vì mới lớp trẻ lên nên vẫn còn mang tính chơi độc lập, cá nhân. - Đặc điểm tâm lý ở độ tuổi này rất hiếu động, là gia đoạn khủng hoảng tuổi lên ba, thích gì làm nấy nhưng lại khó bảo, lại nhanh chán. - Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến con em nên việc tổ chức hoạt động khám phá còn hạn chế - Trẻ thuộc vùng nông thôn sự tiếp xúc bên ngoài của trẻ còn hạn chế, nhút nhát, vốn từ còn ít, sữ dụng từ câu mang đậm nét địa phương => Từ những thuận lợi và khó khăn trên tôi đã tìm ra một biện pháp giúp trẻ hoạt đông khám phá khoa học đạt kết quả cao với các biện pháp sau: III. Các biện pháp: 1. Biện pháp 1: Xây dựng môi trường học tập cho trẻ Môi trường học tập có vị trí to lớn trong việc nhận thức của trẻ,vì môi trường học tập là nơi để trẻ tiếp xúc hàng ngày hàng giờ.Bởi vậy tôi đã xây dựng môi trường có tác dụng mạnh mẽ lên trẻ tạo cho trẻ hứng thú, thích tò mò, thích tìm hiểu khám phá xung quanh. Ngay từ đầu năm học tôi đã mạnh dạn đề xuất với Ban giám hiệu trang bị thêm cho lớp đồ dùng dạy học và một số mô hình phục vụ dạy học. Tôi đã thay đổi lại môi trường học tập trong lớp đẹp,hấp dẫn phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Để gây ấn tượng cho trẻ tôi sưu tầm thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh phù hợp với tâm lý màu sắc thì tươi sáng gây hứng thú cho trẻ để trang trí ở các mảng lớn như “Góc học tập, góc nghệ thuật, góc phân vai, góc xây dựng”. 4
5. Bên cạnh đó ở các mảng tường nhỏ xung quanh lớp tôi trang trí tôi trang trí theo hướng mở, phù hợp với các chủ đề, sau mỗi chủ đề trẻ tự sưu tầm tranh ảnh để gắn vào tạo cho trẻ hứng thú và thích tìm hiểu và khám phá được nhiều hơn. Đặc biệt tôi rất chú trọng làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động bằng cách tận dụng các nguyên vật liệu phế thải sẳn có ở địa phương. Thông qua các đồ chơi đó trẻ tìm hiểu khám phá được các đặc điểm bên ngoài sự vật hiện tượng từ đó kích thích trẻ tìm hiểu những đặc điểm bên trong của sự vật. Đặc biệt độ tuổi này trẻ rất thích bắt chước sử dụng những đồ vật, việc làm của người lớn nhưng có một số đồ vật có thể gây nguy hiểm, vì vậy đồ dùng đồ đồ chơi làm một phương án thay thế rất có hiệu quả. Để tạo cho trẻ môi trường và không gian tiếp xúc các sự vật hiện tượng một cách tốt nhất tôi đã chú trọng xây dựng góc thiên nhiên cho trẻ: cho trẻ được hoạt động chăm sóc cây,bắt sâu, nhặt cỏ,tưới nước, bón phân. Tôi đã sưu tầm các vỏ hộp nhựa,hộp sữa to,các chậu gốm bé và cùng trẻ gieo hạt, trồng hoa và lớp tôi đã trồng được cây như các loại đậu xanh, đậu lạc, cây cải, rau dền, mồng tơi, hoa mười giờ, hoa phấn, cây lá màu Hàng ngày trẻ chăm sóc cây,tưới nước,lau lá cây vừa biết được đặc điểm nổi bật của cây, hoa vừa quan sát phát hiện ra sự thay đổi của cây Để giúp trẻ làm thí nghiệm tôi sưu tầm các loại hòn sỏi,ống thổi,các màu nước bằng công tác xã hội hóa giáo dục lớp tôi đã huy động phụ huynh đóng góp được rất nhiều cây cảnh, hoa, các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động. Qua việc tạo môi trường học tập, trẻ hứng thú tham gia hoạt động,có đồ dùng đồ chơi đưa vào trong các giờ học giúp trẻ quan sát tri giác các đồ vật một cách trực tiếp từ đó trẻ hiểu biết nhiều, quan sát tốt,tìm rất nhanh các vật mẫu mà cô đưa ra,so sánh và phân loại rõ ràng,ngôn ngữ phát triển tốt. 2. Biện pháp 2: Tạo điều kiện cho trẻ thường xuyên tiếp xúc với các sự vật hiện tượng Cho trẻ thường xuyên tiếp xúc với các sự vật hiện tượng xung quanh một cách trực tiếp như: nhìn, sờ, nắn, ngửi, nếm, nghe Trong quá trình hoạt động đó trẻ được bộc lộ mình,trẻ được lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội loài người,các mối quan hệ và mở rộng vốn từ. Trong các giờ hoạt động khám phá khoa học tôi luôn tìm kiếm những đồ vật, sự vật mang tính rõ nét, đặc trưng, đặc biệt tận dụng những đồ vật thật mang tính an toàn cho trẻ hoạt động, đồng thời có đầy đủ đổ vật để đảm bảo tất cả trẻ đều được tri giác, được sờ, nghe, nếm, ngửi. Tôi luôn tìm những đề tài mà trẻ hứng thú, quan tâm, những đề tài mới lạ nhưng phù hợp với tâm sinh lý của trẻ cho trẻ trải nghiệm. Tôi luôn tạo cho trẻ được tiếp xúc với các sự vật hiện tượng thông qua các hoạt động hàng ngày của trẻ như: dạo chơi tham quan ( Vườn rau, nhà xe, khu thể chất ) , hoạt động ngoài trời và các hoạt động khác bằng các hình thức quan sát vật thật, tranh ảnh, băng hình, tham quan trực tiếp, trò chuyện hàng ngày với trẻ, tổ chức cùng nhau lao động chăm sóc góc thiên nhiên để trẻ biết tác dụng của đất nước đối với cây. 5
6. Mặt khác tôi luôn tận dụng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể diễn ra hàng ngày để cho trẻ quan sát nhận biết các hiện tượng thời tiết như: nắng, mưa, nóng, lạnh và ảnh hưởng của nó đến sinh hoạt của trẻ hoặc là ích lợi của nước đối với đời sống, cây cối, con vật, hoặc là một vài đặc điểm, tính chất của nước, đá, cát, sỏi 3. Biện pháp 3: Thay đổi các hình thức cho trẻ khám phá khoa học Ở lứa tuổi này trẻ tri giác đồ vật qua hình ảnh,vật thật và nếu cho trẻ tri giác các sự vật dưới nhiều hình thức khác nhau thì trẻ sẽ hứng thú học tập và tiếp thu bài tốt hơn. Bằng kinh nghiệm giảng dạy của bản thân tôi thấy nếu giờ học cung cấp kiến thức đưa tranh, đồ vật cho trẻ quan sát,đàm thoại và đặt ra câu hỏi đẻ cung cấp kiến thức thì trẻ sẽ dễ nhàm chán,không tập trung. Nhưng nếu thay đổi hình thức dưới dạng trò chơi hay làm thí nghiệm trẻ sẽ học tốt hơn,trẻ sẽ được dự đoán các hiện tượng trước,trong và sau khi làm thí nghiệm như thế sẽ phát huy tính tò mò,sáng tạo chủ động và khả năng tích cực hoạt động,lòng ham hiểu biết của trẻ. Qua đó cho thấy nếu trẻ được tự khám phá trẻ sẽ rất hứng thú,kiến thức đến với trẻ nhẹ nhàng mà sâu sắc. Trong tiết khám phá khoa học tôi còn lồng ghép tích học các môn học khác như: toán,âm nhạc,tạo hình,văn học để trẻ thêm hứng thú ghi nhớ tốt hơn các vấn đề sâu rộng hơn. Ngoài ra tôi luôn thay đổi các thủ thuật để đưa các đối tượng ra cho trẻ quan sát,tôi tìm cách vào bài khác nhau giúp trẻ không bị nhàm chán lại dễ tiếp thu đẻ ghi nhớ chính xác các biểu tượng của mình Thông qua việc thay đổi hình thức tôi thấy giờ học có hiệu quả hơn trở nên sôi nổi và trẻ hứng thú học bài hơn. Cùng với việc sáng tạo trong hình thức tổ chức,đổi mới và nâng cao chất lượng phương pháp giảng dạy,tôi đã: 4. Biện pháp 4: Đưa ra các trò chơi,các buổi thực hành thí nghiệm đơn giản với sự giúp đỡ của người lớn giúp trẻ khám phá khoa học * Thí nghiệm với cây và hạt: *Gieo hạt: -Mục đích: +Trẻ thấy cây cần thức ăn và nước để mọc thành cây non -Chuẩn bị: +Một vài hạt đậu tương,đậu xanh +4-5 hộp nhỏ +Một ít bông thấm nước -Cách tiến hành: +Ngâm hạt vào nước ấm 2-3 tiếng rồi lấy ra.Để hạt vào những miếng bông thấm nước trong 4 cốc +Hàng ngày cho trẻ quan sát và tưới nước vào 2-3 cốc,tại khay này hạt sẽ nẩy mầm và lớn lên.Còn cốc kia không tưới nước hạt sẽ không nảy mầm +Cho trẻ đoán và giải thích tại sao hạt gieo trên bông ẩm có nước có thể nẩy mầm và mọc lên,còn hạt gieo trên miếng bông khô không nẩy mầm được 6
7. -Kết luận: Trong miếng bông có nước uống cho cây non nên hạt đã nẩy mầm còn khay không tưới nước hạt không có nước uống nên hạt không thể nẩy mầm * Thả các vật vào nước để biết chìm hay nổi - Mục đích: + Giúp trẻ biết được một số vật chìm như đá, nam châm..một số vật nỗi như xốp, lá cây . - Chuẩn bị: + Một chậu nước, một số đồ vật như đá, sỏi, thìa, xốp, lá cây, chai nhựa . - Cách tiến hành: + Cho trẻ thả đồ vật vào chậu nước + Cho trẻ quan sát xem vật nào chìm, vật nào nổi - Kết luận: Các đồ vật như đá, sỏi, thìa nặng nên khi thả vào nước chìm, còn các vật như xốp, lá cây nhẹ, không thấm nước nên nổi. * Bé biết gì về nước - Mục đích: + Cho trẻ biết nước là chất không màu,không mùi,không vị.Nước chỉ bị thay đổi khi ta pha nước với những chất khác - Chuẩn bị: + 3-4 cốc thủy tinh và thìa + Muối,đường,chanh - Cách tiến hành: + Cô rót nước đun sôi để nguội vào 4 cái cốc có đánh dấu từ 1-4. Cho trẻ quan sát, nếm, ngửi và nhận xét xem nước có màu, mùi vị gì không.Đoán xem nước có thay đổi thế nào khi cô cho đường,muối,chanh vào các cốc - Cô pha đường, muối,chanh vào các cốc 1-3. Cho trẻ nếm thử các cốc nước đã pha,nhận xét và so sánh với các cốc 4,giải thích sự thay đổi đó - Kết luận:Nước trong suốt không màu,mùi,vị. Đường có vị ngọt khi hòa tan vào nước làm nước có vị ngọt. Muối có vị mặn nên khi hòa tan với nước sẽ có vị mặn, khi pha với chanh sẽ có vị chua. * Cỏ có cần ánh sáng không? - Mục đích: + Cho trẻ biết rằng cỏ cũng cần ánh sáng để sống. - Chuẩn bị: + Chọn một đám cỏ xanh trong vườn. + Một chậu nhỏ. - Cách tiến hành: + Cho trẻ quan sát đám cỏ xanh rồi úp chậu lên đó. + Sau vài ngày cho trẻ đoán xem đám cỏ dưới chậu như thế nào. Bỏ chậu ra rồi cho trẻ quan sát đám cỏ dưới chậu. + Cho trẻ giải thích hiện tượng đó. - Giải thích và kết luận: 7
8. + Cỏ cần ánh sáng để sống, khi không có đủ ánh sáng thì cỏ dưới chậu bị vàng úa đi. 5. Biện pháp 5: Biện pháp sử dụng câu đố: - Câu đố chiếm một vai trò quan trọng trong công tác phát triển ngôn ngữ cho trẻ. ử dụng câu đố trong giờ học không chỉ nhằm củng cố kiến thức trẻ về sự vật hiện tượng của thế giới xung quanh, phát triển ngôn từ mà còn giúp trẻ hiểu được ngôn ngữ, hình ảnh của đồ vật. Mỗi câu đố là một bức tranh sinh động về thế giới xung quanh. Để có thể giải đáp được câu đố trẻ cần phải nắm được đặc điểm của đối tượng, biết so sánh, đối chiếu. Nhìn thấy được cái chung giữa hai đối tượng được nói đến và biết vận dụng kinh nghiệm sống của mình. Tôi thường sử dụng câu đố vào đầu tiết học nhằm kích thích trẻ sự hứng thú tìm tòi, học hỏi cái mới và sử dụng câu đố vào cuối giờ học nhằm củng cố kiến thức vừa học. Chẳng hạn để dẫn dắt trẻ tìm hiểu quả dưa hấu tôi đọc câu đố: “Quả gì ruột đỏ vỏ xanh. Hạt đen nhanh nhánh, ăn vào rất ngon ” Hay với quả na: “ Quả gì nhiều mắt Khi chín nứt ra Ruột trắng nõn nà Hạt đen lay láy ” Với con gà trống: “Con gì mào đỏ Gáy ò ó o Mỗi sáng tinh mơ Gọi người thức dậy ” 6. Biện pháp 6: Biện pháp sử dụng công nghệ thông tin: Một biện pháp đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp trẻ khám phá khoa học, đã giúp tôi rất nhiều trong quá trình hướng dẫn trẻ giúp trẻ hứng thú tập trung chú ý trong giờ học khơi gợi khả năng tư duy lôgic cho trẻ, giải quyết được nhiều tình huống khó cho giáo viên. Thông qua những bức tranh sống động, những video hấp dẫn mà chân thực, những bài hát minh họa nhí nhảnh trẻ sẽ cảm thấy bài học vô cùng hấp dẫn, không nhàm chán mà lại tri giác được một cách chính xác các đặc điểm nổi bật của các sự vật hiện tượng. Ví dụ với những đề tài như đặc điểm của một số phương tiện giao thông, đặc điểm nổi bật của một số con vật. Với đề tài “Con voi” để giúp trẻ cảm nhận và thấy đựơc một cách sống động, rõ ràng, chính xác tôi lựa chọn những đoạn video về những chú voi đang đi, đang kiếm thức ăn, dùng vòi phun nước, những âm thanh về tiếng kêu của voi. Qua đó trẻ có thể biết được đặc điểm nổi bật của con voi, môi trường sống, tiếng kêu của voi . Bên cạnh đó các trò chơi được thiết kế bằng công nghệ thông tin cũng đem lại lợi ích cao trong các hoạt động khám phá khoa học. Như trò chơi con gì 8
9. biến mất, trò chơi bé chọn phương tiện giao thông nào, trò chơi ô cửa bí mật, trò chơi phân loại đồ dùng để ăn, để uống, hay trò chơi tiếng kêu của con vật gì Những trò chơi được thiết kế sinh động, hấp dẫn vừa giúp trẻ ghi nhớ sâu hơn vừa hứng thú hơn. 7. Biện pháp 7: Phối kết hợp với phụ huynh Để nâng cao chất lượng hoạt động của trẻ trong trường mầm non,tôi thấy rằng không thể thiếu vai trò của phụ huynh vì thế ngay từ đầu năm học trong buổi họp phụ huynh tôi đã tuyên truyền tới các bậc phụ huynh,trao đổi về tình hình học tập của trẻ,những điều kiện mà nhà trường đã quan tâm đầu tư và những điều kiện còn khó khăn của lớp để vận động các vị phụ huynh cùng tham gia đóng góp ủng hộ đồ dùng,nguyên vật liệu,cây cảnh để trồng ở góc thiên nhiên. Lúc này trẻ sẽ là sợi dây liên hệ quan trọng giữa giáo viên và gia đình. Việc cô giao nhiệm vụ cho trẻ về nhà tìm hiểu trước vấn đề sẽ khám phá đó tạo cho trẻ hứng thú nhất định và tạo thói quen hàng ngày chia sẻ với bố mẹ những điều vừa học ở lớp. Trước và sau mỗi hoạt động khám phá yêu cầu trẻ về nhà tìm hiểu trước bằng cách hỏi bố mẹ, xem tivi...... Lặp lại nhiều lần như cách này sẽ tạo thành một thói quen tốt và là sự kết hợp tuyệt vời giữa gia đình, nhà trường và bản thân trẻ. Làm trẻ sẽ luôn háo hức mỗi khi trở về nhà và kể với bố mẹ những điều vừa khám phá. Vì thế hàng ngày tôi thường xuyên trao đổi với các bậc phụ huynh về bài học của trẻ đẻ phụ huynh về nhà có thể trò chuyện cung cấp những kiến thức giúp trẻ học tập tốt hơn.Tôi đã giúp phụ huynh thấy được tầm quan trọng của môn học từ đó khuyến khích phụ huynh động viên trẻ kịp thời khi trẻ có sự cố gắn VI. Kết quả đạt được 1. Đối với cô Nắm chức về nội dung củng như các biện pháp giúp trẻ học tốt khám phá khoa học cho độ tuổi 3-4 tuổi ở trong trường Vành Khuyên Khá hoàn thiện hơn về kiến thức cho bộ môn khám phá khoa học cho bản thân mình để áp dụng vào dạy trẻ. Luôn có ý thức tuyên truyền vận động các bậc phụ huynh cùng tham gia bồi dưỡng cho trẻ them ở nhà về bộ môn. 2. Đối với trẻ Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, sự chỉ đạo sát sao của nhà trường , sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh đặc biệt là sự tiếp thu nhanh về bộ môn khám phá khoa học của 24 đứa trẻ trong lớp tôi đang dạy, đã giúp tôi đạt được một số kết quả trong tổ chức cho trẻ khám phá khoa học đạt kết quả sau: *Về kết quả cuối năm: Tổng số cháu được khảo sát: 24 cháu => Trong thời gian qua tôi đã áp dụng các biện pháp giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học thì lớp tôi đã đạt được kết quả như sau: Đầu năm Cuối năm STT Hoạt động khám phá Chưa Đạt Chưa đạt Đạt đạt 9
10. Số Tư duy và khả năng 9/24 15/24 21/24 3/37 1 lượng phán đoán Tỉ lệ % 37,5% 62,5% 87,5% 12,5% Số 10/24 14/24 22/24 2/24 2 Kỹ năng hợp tác lượng Tỉ lệ % 41,7% 58,3% 91,7% 8,3% Số 13/24 11/24 22/24 2/24 3 Kỹ năng giao tiếp lượng Tỉ lệ % 54,2% 45,8% 91,7% 8,3% Số 10/24 14/24 21/24 3/37 4 Sự tự tin lượng Tỉ lệ % 41,7% 58,3% 87,5% 12,5% Số Kỹ năng giữ an toàn cá 11/24 13/24 22/24 2/24 5 lượng nhân Tỉ lệ % 45,8% 54,2% 91,7% 8,3% 3. Đối với phụ huynh Hiểu thêm về bộ môn khám phá khoa học cho trẻ 3-4 tuổi, tôi luôn quan tâm và có ý thức trong việc giáo dục cho trẻ thêm ở nhà. Đặc biệt là sự gửi gắm niềm tin khi gửi con đến trường mầm non. PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. Kết luận a. Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm Qua việc tìm hiểu nghiên cứu cho bộ môn khám phá khoa học cho trẻ trên thực tế cho tôi thấy rõ hơn tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ được trãi nghiệm, khám phá khoa học rất có hửu ích cho trẻ, vì tạo ở trong trẻ sự thích thú và tính tò mò, phán đoán, nghiên cứu cho mổi trẻ nhiều hơn khi tham gia hoạt động khám phá khoa học, thấy được phải làm như thế nào để công tác chuẩn bị được tốt. Vừa phù hợp với yêu cầu khám phá cho trẻ, vừa phù hợp với tâm lý lứa tuổi, đồng thời cũng thấy được khám phá khoa học đối với trẻ mầm non không phải là việc làm của riêng ai, của trẻ nào, gia đình nào mà của toàn xã hội. Việc khám phá khoa học cho trẻ củng là phát triển toàn diện, không coi trọng mặt nào, buông lỏng mặt nào. Vì ở trẻ phát triển tính tò mò, ham học hỏi, kỹ năng hợp tác, giao tiếp, sự tự tin, kỹ năng giữ an toàn cho trẻ... Đó củng chính là giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. b. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm Tiếp tục thực hiện các giải pháp trên và phát huy những kết quả đạt được vào trong những năm sắp tới, sửa chữa những thiếu sót. Tổ chức tốt cách tuyên truyền phối hợp với phụ huynh để cùng giáo dục tạo cho trẻ thích học về bộ môn, nhằm phát triển toàn diện về mọi mặt thông qua môn học và giúp trẻ có vốn kiến thức tốt để áp dụng cho các cấp học sau này. 10
11. c. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm Với thực tế và cơ sở lý luận trên thì những giải pháp mà tôi đưa ra trong đề tài đã mang lại hiệu quả cao trong quá trình tôi thực hiện một số biện pháp “Giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học” mà tôi đang thực hiện. Thấy rỏ mỗi đứa trẻ đã dần dần phát triển toàn diện về mọi mặt, phát triển ở trong trẻ nhiều câu hỏi ngộ nghĩnh, những suy đoán, suy luận đúng, những kỷ năng làm việc theo nhóm, vốn từ phát triển môt cách rõ rệt, những hoạt động trải nghiệm trẻ làm có hiệu quả mang tính tư duy rất nhiều, thông qua bộ môn tôi chọn làm sáng kiến. Qua một năm thực hiện tốt các giải pháp trên một cách nhẹ nhàng và có hiệu quả. Bản thân tôi sẻ đưa sáng kiển kinh nghiệm này trình lên hội đồng khoa học nhà trường, để cho SKKN của tôi được nhân rộng trong toàn trường và toàn huyện. 2. Ý kiến, kiến nghị Để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và đây cũng một trong những điểm mong đợi của giáo dục mầm non nói chung và giáo dục mầm non Vành Khuyên nói riêng trong năm học 2019- 2020 này. Rất mong sự quan tâm của các cấp lảnh đạo, ban ngành, cấp trên tạo điều kiện về cơ sở vật chất kinh phí để tôi mua sắm thêm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ. Đặc biệt có một môi trường phong phú cho trẻ hoạt động khám phá về thế giới xung quanh trẻ. Nếu được kết hợp chặt chẽ từ các yếu tố trên việc giúp trẻ học tốt môn khám phá khoa học có hiệu quả không có gì khó khăn mà đem lại hiệu quả cao làm hành trang vững chắc cho trẻ sau này./ XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG Cam An, ngày 20 tháng 06 năm 2020 ĐƠN VỊ Tôi xin cam đoan đây là SKKN của ( Ký, đóng dấu) mình, không sao chép người khác Người viết Thái Thị Ngọc Hà XÁC NHẬN CỦA HĐSKKN CẤP TRÊN 11