Bài giảng Biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt hoạt động làm quen chữ cái (Hồ Thị Thủy)

Nội dung tài liệu: Bài giảng Biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi học tốt hoạt động làm quen chữ cái (Hồ Thị Thủy)

1. 2 27 PHÒNG GD & ĐT CAM LỘ TRƯỜNG MN TUỔI HOA 3 26 BIỆN PHÁP 4 25 GIÚP TRẺ 5 – 6 TUỔI HỌC TỐT HOẠT 5 ĐỘNG ĐỘNG LÀM QUEN CHỮ CÁI 24 6 23 Giáo viên: Hồ Thị Thủy 7 22 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21
2. PHẦN I: MỞ ĐẦU Lý do lựa chọn biên pháp: Trong chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non, hoạt động làm quen chữ cái ở lớp mẫu giáo lớn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp những kiến thức ban đầu trước khi cho trẻ vào lớ p môṭ . Viêc̣ hướ ng dâñ cho trẻ mâũ giáo lớ n “làm quen chữ cái” là cơ hôị tốt để giúp trẻ phát triển vốn từ, phát triển ngôn ngữ, khả năng phát âm, đọc chuẩn chữ tiếng mẹ đẻ, để phát triển các giác quan. Qua đó giáo duc̣ tình cảm, phát triển tư duy và mở rôṇ g vốn hiểu biết, góp phẩn vào viêc̣ phát triển toàn diêṇ nhân cách của trẻ, chuẩn bi ̣cho trẻ môṭ hành trang “Tiếng Viêṭ” vững chắc để trẻ bướ c vào lớ p môṭ Chúng ta cũng biết trẻ mâũ trẻ mâũ giáo khi bướ c vào trườ ng phổ thông là môṭ bướ c ngoăc̣ lớ n và viêc̣ quan troṇ g nhất là ai se ̃ giúp trẻ vươṭ qua những khó khăn đó? Không ai khác chính là cô giáo, phu ̣huynh và bản thân trẻ. Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, là một giáo viên mầm non tôi luôn tìm tòi đưa ra những phương pháp giảng dạy sao cho lượng kiến thức trẻ tiếp thu được đạt kết quả cao, trẻ hứng thú, sôi nổi, tham gia vào hoạt động một cách tích cực đồng thời tích hợp được nhiều nội dung vào giảng dạy để giờ học không nhàm chán cho trẻ, tạo sự lôi cuốn đối với trẻ và phù hợp với điều kiện thực tiển của trường, của lớp mình đang công tác. Vì thế bản thân đã mạnh dạn đưa ra "một số biện pháp gúp trẻ 5-6 tuổi học tốt hoạt động làm quen chữ cái” để truyền thụ đến trẻ sao cho trẻ lĩnh hội một cách nhẹ nhàng thoải mái hơn tránh được sự gò bó.
3. PHẦN II: NỘI DUNG 1/ Đánh giá thực trạng: Năm học 2020 - 2021 vừa qua bản thân tôi được nhà trường phân công giảng dạy lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi B. Trong quá trình thực hiện: “Một số biện pháp gúp trẻ 5-6 tuổi học tốt hoạt động làm quen chữ cái” tôi đa ̃ găp̣ những thuâṇ lơị và khó khăn sau: a. Thuận lợi: ­ Được sự quan tâm, giúp đỡ của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Cam Lộ và Ban giám hiệu trường Mầm non Tuổi Hoa. Ban giám hiệu nhà trường luôn đi sâu đi sát, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên có đủ điều kiện, phương tiện để chăm sóc và giáo dục trẻ. Tạo điều kiện để giáo viên được tham gia bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, tham dự các lớp tập huấn do phòng giáo dục tổ chức ­ Cơ sở vật chất được nhà trường bổ sung mua sắm thêm qua hàng năm. Có phòng học rộng, thoáng mát được trang bị đầy đủ bàn ghế cho cô và trẻ, giá kệ, ti vi
4. ­ Giáo viên có trình độ chuyên môn đạt trên chuẩn, năng lực chuyên môn vững vàng, yêu nghề và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc, có ý thức phấn đấu vươn lên trong công việc - Lớp MG 5 – 6 tuổi B, với tổng số trẻ là 37 trẻ. Đa số các trẻ nhanh nhẹn, có sức khoẻ tốt để tham gia vào các hoạt động. Trẻ cùng một độ tuổi, phần lớn đã qua lớp mẫu giáo nhỡ, trẻ ham học hỏi, thích vui chơi, trãi nghiệm những đồ dùng, đồ chơi mới lạ hấp dẫn ­ Phụ huynh quan tâm đến việc học tập của con mình, đưa đón trẻ đến trường đảm bảo chuyên cần ­ Cô làm nhiều đồ dùng đồ chơi, phù hợp với từng chủ đề và góc chơi
5. PHẦN II: NỘI DUNG b. Khó khăn: ­ Một số phụ huynh chủ yếu làm nghề nông nên ít có thời gian quan tâm đến con cái ­ Phụ huynh lại nôn nóng trong việc học chữ của trẻ nên đã bày dạy trước, tập viết trước nên dẫn đến việc tiếp thu bài của trẻ trong giờ học không đồng đều ­ Đôi lúc giáo viên còn lúng túng, chưa phát huy hết khả năng sáng tạo trong việc tổ chức hoạt động như: nội dung tích hợp còn cứng nhắc, chưa chú trọng đến kỹ năng cầm bút, tư thế ngồi của trẻ. Vì vậy, trẻ chưa hoàn toàn chủ động và hứng thú lĩnh hội tri thức khi tham gia hoạt động ­ Một số trẻ còn nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn tham gia vào các hoạt động ở trường, lớp. Trẻ còn nói ngọng và nói lắp
6. 2. CÁC BIỆN PHÁP * Biêṇ phá p 1: Tạo môi tr­ường làm quen chữ viết * Môi trường chữ viết trong lớp: ­ Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây đ­ược sự chú ý của trẻ. Vì thế việc tạo môi trư­ờng làm quen chữ cái trong lớp học rất cần thiết để gây sự chú ý cho trẻ. Để trẻ được làm quen với chữ cái ở mọi góc trong và ngoài lớp, tôi luôn cố gắng tạo môi trường thật đẹp để cuốn hút trẻ. Ở lớp tôi trang trí các góc chơi bằng chính các sản phẩm của cô và trẻ, đối với các góc tôi luôn dành các mảng tường mở với bài tập sáng tạo để cho trẻ được tự do làm các bài tập theo khả năng, sở thích của mình, tự tin phát âm, nặn, tô vẽ các chữ trẻ đã học
7. (Trẻ trang trí góc chữ cái bằng sản phẩm của trẻ)
8. (Trẻ trang trí góc chữ cái bằng sản phẩm của trẻ)
9. - Hình ảnh phải thư­ờng xuyên thay đổi để phù hợp với chủ đề. Đặc biệt kiểu chữ phải chuẩn, hầu hết các chữ này đều ở dạng chữ in thường, với màu sắc sáng đẹp phù hợp với mảng hoạt động và hình ảnh minh họa ở các góc. Còn mảng của trẻ hoạt động ở phái dưới tôi thường gài nhựa trong, các chữ rời với mẫu chữ khác nhau như chữ in thường viết thường, chữ in hoa để trẻ cùng bắt chước cô ghép tên Ví dụ: Phía trên khoảng t­ường rộng tôi dán chữ “Bé cùng làm quen chữ cái” và tôi cho trẻ vẽ, nặn, cắt dán hình ảnh phù hợp với chủ đề để dán lên mảng tường hoặc có thể cho trẻ tìm từ còn thiếu dưới mỗi bức tranh gắn vào đúng với từ của cô viết dưới bức tranh
10. * Môi trường chữ viết ngoài lớp học: ­ Thực tế cho thấy trẻ đến trường ngoài hoạt động học, hoạt động ăn, hoạt động ngủ, còn các thời gian khác trẻ hoạt động với môi trường bên ngoài như: góc thiên nhiên, mảng tuyên truyền, khu vực để đồ cá nhân của trẻ..... Đây là nơi trẻ thường xuyên hoạt động nên có tác dụng ôn tập củng cố chữ cái rất tốt. Ví dụ: Nơi để đồ dùng cá nhân của trẻ như: mũ, ba lô. giầy dép, khăn mặt tôi luôn gắn kí hiệu kèm theo tên của trẻ. Như vậy, hàng ngày trẻ cất đồ dùng hoặc sử dụng đồ dùng vừa đúng nơi quy định, vừa biết tên của mình, của bạn, biết tên của mình có những chữ cái gì, biết thứ tự của từng chữ từ trái sang phải của các chữ như thế nào Và trẻ còn biết tên của mình trên bài vẽ khi vẽ tạo hình.
11. - Mỗi một môi trường hoạt động của trẻ tôi đều chủ động tạo môi trường chữ viết để trẻ có cơ hội được luyện phát âm, ôn luyện chữ đã biết, làm quen chữ cái mới một cách tự nhiên thoải mái không gò bó áp đặt trẻ Khu vực tuyên truyền ngoài lớp học của trẻ là nơi không những tạo môi trường chữ viết cho trẻ mà còn mang tính tuyên truyền tới các bậc phụ huynh để phụ huynh hiểu biết về chữ mà con em mình đang học. Và từ đó phối kết hợp ôn luyện tại gia đình.
12. Biện pháp 2: Dạy trẻ làm quen với chữ cái trên các hoạt động học * Hoạt động làm quen chữ cái: - Để tiết học làm quen chữ cái được thành công và trẻ hiểu bài, yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi cho trẻ làm quen với chữ cái, kiến thức khi truyền thụ đến trẻ phải ngắn gọn, dễ hiểu, tránh rập khuôn, luôn sáng tạo đổi mới. Vì thế trước khi lên lớp một tiết dạy làm quen với chữ cái tôi phải chuẩn bị đồ dùng chu đáo,nghiên cứu bài soạn kỹ lưỡng. Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen chữ cái “e” tôi tiến hành các bước như cho trẻ xem đoạn clip mẹ và bé đi chơi công viên và dẫn dắt giới thiệu từ “Mẹ và bé” cho trẻ đọc từ “Mẹ và bé” dưới hình ảnh, cho trẻ tìm chữ cái đã học trong từ “Mẹ và bé” đồng thời cho trẻ tìm 2 chữ cái giống nhau cuối cùng là tôi giới thiệu chữ cái mới “e” - Trong quá trình tổ chức hoạt động, tôi vận dụng linh hoạt các phương pháp giáo dục sao cho phù hợp với thực tế khả năng trẻ. Ví dụ: Sau khi cho trẻ làm quen chữ “e” như ví dụ trên, nhưng khi hướng dẫn chữ cái “ê” tôi không lập lại phương pháp trên mà tôi có thể đọc câu đố cho trẻ giải, kết hợp với hình ảnh P.P, sau đó mới giới thiệu chữ cái mới là“ê” và cho trẻ làm quen.Qua việc thực hiện này tôi thấy trẻ tích cực hoạt động hơn, không cảm thấy nhàm chán.
13. - Ngoài ra, khi cho trẻ làm quen với chữ cái gần giống nhau, để giúp trẻ dễ ghi nhớ mặt chữ, tôi dùng hình ảnh, câu thơ gần gũi trong thực tế để gắn với chữ cái. Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen chữ cái “o, ô, ơ ” tôi gắn câu thơ “o tròn như quả trứng gà, ô thì đội mũ,ơ già mang râu...” Song song với việc làm quen với mặt chữ tôi còn phải hướng trẻ cách cầm bút đúng, cách mở sách, cách tô sao cho đúng, tô trùng khít lên các nét chấm mờ, khi tô các con phải ngồi ngay ngắn lưng thẳng, đầu hơi cúi, cầm bút bằng tay phải bằng ba đầu ngón tay, mở sách từ từ nhẹ nhàng không làm rách, quăn mép sách. - Trong quá trình dạy trẻ làm quen chữ cái tôi luôn tìm hiểu khả năng và đặc điểm tâm lý của từng trẻ. Từ đó xây dựng các biện pháp giáo dục cho phù hợp. Ở lớp có một số trẻ chưa mạnh dạn, tự tin vào bản thân, ít giơ tay phát biểu. Tôi thường xuyên gần gũi, quan tâm đến trẻ nhút nhát, đặc biệt trong giờ học tôi hay khen trẻ trước cả lớp mặc dù cháu làm chưa đúng lắm, động viên khích lệ trẻ khi trẻ gặp khó khăn trong học tập. Đầu tiên tôi cho trẻ những câu hỏi dễ, sau đó mức độ khó tăng dần, cho trẻ được nói nhiều hơn. - Với những trẻ hiếu động: Trẻ thường nghịch ngợm trong giờ học không hề để ý gì đến lời cô giảng, điều đó dẫn đến trẻ không thuộc bài, không nhớ chữ cái cũng như cấu tạo của chữ cái và cách tô chữ cái...Tôi thường cho trẻ tham gia vào các hoạt động tĩnh nhưng có giới hạn thời gian. Trong giờ học tôi chú ý đến những trẻ đó hơn hay gọi những trẻ đó trả lời, dùng nhiều hình thức gây hứng thú hấp dẫn thu hút trẻ vào các hoạt động
14. + Hoạt động văn học: ­ Khi vào một tiết học làm quen chữ cái tôi th­ường tích hợp hoạt động văn học. Khi tích hợp một câu chuyện hay một bài thơ có các nhân vật, sự vật, con vật có tên gọi trong đó có chứa chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen. Ví dụ: Câu chuyện “Sự tích hồ g­ươm” cô kể cho trẻ nghe câu chuyện sau đó đ­ưa tranh “Rùa vàng” ra cho trẻ lên rút chữ cái đã đ­ược học. Sau đó cô giới thiệu chữ cái V, R và cho trẻ làm quen ­ Ngoài ra các chữ cái khác cũng vậy tôi thường sử dụng thơ ca hò vè câu đố đề gây hứng thú. Ví du:̣ Câu đố chữ â Chữ gì một nét còng tròn Bên phải nét thẳng trên đầu có ô ( Chữ â) Hoặc chữ V Quả gì tên gọi dịu êm Nh­ư dòng sữa mẹ nuôi em thưở nào (Quả vú sữa) ­ Thơ ca hò vè dễ nhớ, dễ đọc rất gây sự hứng thú cho trẻ nh­ư bài “Rềnh rềnh ràng ràng” “vè con cua” hay một số bài thơ cô tự sáng tác
15. + Hoạt động âm nhạc: ­ Âm nhac̣ là món ăn tinh thần không thể thiếu đối vớ i trẻ. Âm nhac̣ làm tâm hồn trẻ tươi vui rôṇ ràng và hứ ng khở i. Vì vâỵ tôi thườ ng choṇ những bài hát phù hơp̣ vớ i từ ng loaị tiết và phù hơp̣ vớ i từ ng chủ đề Ví dụ: Nhóm chữ O, Ô, Ơ tôi cho trẻ hát và vận động bài “Bé học chữ cái” hay bài hát “Viṭ con đến trường”. Hay chủ đề thế giớ i đôṇ g vâṭ cho trẻ hát bài “Tôm cá cua thi tài” + Hoạt động tạo hình: ­ Thông qua hoạt động tạo hình cô cho trẻ tô màu chữ cái in rổng hoặc trẻ đư­ợc cắt ra dán, xé dán, nặn các chữ cái. + Hoạt động làm quen với toán: ­ Hoạt động này đối với tiết chữ cái th­ường đư­ợc đưa vào trò chơi như­: “Thi đội nào nhanh” trẻ thi đua nhau gắn chữ cái theo yêu cầu và cùng kiểm tra kết quả đội nào nhiều hơn, nhiều hơn là mấy . Đối với trẻ mầm non thì học phải đi đôi với hành kết hợp với cuộc sống, không những trên tiết học mà tôi thư­ờng sử dụng kiến thức kỹ năng ở mọi nơi mọi lúc rèn luyện sự khéo léo của đôi tay. Đây là việc làm rất cần thiết trong tiết làm quen chữ cái.
16. + Hoạt động khám phá khoa học ­ Một trong những bộ môn được tích hợp nhiều nhất là hoạt động khám phá khoa học. Mà muốn cho trẻ làm quen chữ cái một cách hiệu quả phải có tranh ảnh, mô hình vật thật có chứa các chữ cái mà cô sẽ cho trẻ làm quen. Ví dụ: Khi dạy một tiết chữ cái i, t, c. Chủ điểm “Thế giới động vật” Tôi cho trẻ tìm hiểu chữ i,t,c qua bức tranh hay PP về "Con vịt" từ đó trẻ được quan sát con vịt và sẽ biết thêm về đặc điểm bên ngoài của con vịt từ đó làm tăng thêm hứng thú cho trẻ + Hoạt động giáo dục thể chất. Ví dụ: Trong hoạt động “Bật chụm, tách chân qua 5 ô”, chủ đề " Nghề nghiệp” tôi vẽ các ô vuông, bên trong mỗi ô viết một chữ cái: u, ư, e, ê. Trẻ thực hiện động tác và kết hợp đọc chữ cái trong ô. Trong hoạt động này, tôi dùng hình thức thi đua giữa hai đội. Kết thúc hoạt động, đội nào thắng sẽ lên nhận hoa có gắn chữ cái, l, m, n....
17. Biện pháp 3: Dạy trẻ làm quen với chữ cái bằng các trò chơi - Muốn trẻ hiểu bài nhanh nhớ lâu, thì trẻ phải được trực tiếp tham gia vào các hoạt động. Chính vì vậy bản thân tôi đã sưu tầm, sáng tác được một số trò chơi khi cho trẻ làm quen với chữ cái để trẻ tăng hứng thú, cũng cố kỹ năng cho trẻ * Trò chơi: Rung chuông vàng. + Chuẩn bị: Một số thẻ chữ cái đã học + Cách chơi: Có thể tổ chức theo nhóm, cả lớp, trong hoạt động học, hay hoạt động chiều. Cô tập trung trẻ ngồi theo đội hình chữ U, hàng ngang hay vòng tròn. Cô phát âm chữ cái đã học, trẻ tìm chữ cái đúng với âm cô vừa phát âm. Hoặc khi cô rung chuông, tất cả trẻ cầm thẻ chữ giơ lên, ai chọn sai sẽ ngồi ra ngoài, bạn nào còn lại sau cùng sẽ chiến thắng.
18. * Trò chơi: Gạch chân chữ cái đã học: + Chuẩn bị:Các hình ảnh và bài thơ,từ dưới tranh. + Cách chơi: Trong thời gian một bài hát đội nào gạch đúng chữ cái cô yêu cầu và gạch được nhiều chữ cái thì đội đó thắng cuộc. ­ Dạy trẻ làm quen với chữ cái thông qua các trò chơi phải khéo léo, có khoảng thời gian cho trẻ thư giãn bằng các trò chơi động, tỉnh xen kẽ, để trẻ cảm thấy thoải mái, và tích cực tham gia. Bằng các trò chơi mới trẻ sẽ hứng thú khám phá những điểm mới của bài học, tạo được sức hút mạnh mẽ của trẻ vào bài học và giúp trẻ khắc sâu trí nhớ về cấu tạo chữ được làm quen. Cho nên với mỗi tiết dạy tôi luôn tìm tòi, sáng tạo những trò chơi mới, cách chơi mới ứng dụng với các hình thức khác nhau, thường xuyên thay đổi trò chơi để tạo sự mới lạ hứng thú với trẻ.
19. Biện pháp 4: Dạy trẻ làm quen với chữ cái thông qua hoạt động trải nghiệm ­ Ở trẻ mầm non hoạt động trải nghiệm có nhiều thế mạnh để trẻ nhận biết và phát âm đúng chữ cái.Vì trong hoạt động này, trẻ được tiếp xúc trực tiếp với các sự vật hiện tượng nhờ đó mà tích lũy được vốn từ phong phú, đa dạng và tích cực. Trong các hoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non có vai trò định hướng, hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ. Tùy thuộc vào từng hoạt động trải nghiệm, giáo viên đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm với các tình huống đó.
20. Hoạt động trải nghiệm “Tham quan vườn hoa của trường”