Bài giảng Chuyên đề: Tăng cường quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá trong trường THCS

Nội dung tài liệu: Bài giảng Chuyên đề: Tăng cường quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá trong trường THCS

1. TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG TRƯỜNG THCS Việt Trì, ngày 08 / 11/2012
2. NỘI DUNG vThuận lợi vKhó khăn, thách thức vĐịnh hướng tăng cường quản lý đổi mới PPDH, KTĐG của Hiệu trưởng trường THCS
3. THUẬN LỢI 1. Có chủ trương của Đảng • Nghị quyết Đại hội Đảng XI: -“Đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình, phương pháp dạy và học ở tất cả các cấp, bậc học. Tích cực chuẩn bị để từ sau năm 2015 thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới” -“Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kĩ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xã hội”.
4. • Chiến lược phát triển GD 2011-2020 để ra 8 GP, trong đó có 3 GP quan trọng: -GP1: Đổi mới QLGD là GP đột phá. “Tập trung vào quản lý chất lượng giáo dục” -GP2: Phát triển đội ngũ NG và CB QLGD là GP then chốt. “ đổi mới căn bản và toàn diện ND và PP đào tạo, bồi dưỡng nhằm hình thành đội ngũ NG và CB QLGD đủ sức thực hiện đổi mới CT GDPT sau 2015” -GP3: Đổi mới ND, PPDH, thi, kiểm tra và đánh giá chất lượng GD: +“Thực hiện đổi mới CT và SGK từ sau năm 2015 theo định hướng phát triển năng lực HS, ”. +“Tiếp tục đổi mới PPDH và đánh giá KQ học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người học.
5. + “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học, đến năm 2015, 100% giảng viên đại học, cao đẳng và đến năm 2020, 100% giáo viên giáo dục nghề nghiệp và phổ thông có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học”. + “Thực hiện định kỳ đánh giá quốc gia về chất lượng học tập của học sinh phổ thông”, “Thực hiện cơ chế người học tham gia đánh giá người dạy ” • GP3 phải tiến hành đồng bộ với GP1, GP2. Vì vậy, đổi mới QL PPDH, KTĐG là một trong các khâu đột phá và then chốt để nâng cao CLGD trường THCS.
6. 2. Có Chương trình GDPT cấp THCS ban hành kèm theo QĐ16/2006 của Bộ GDĐT: “PP gi¸o dôc THCS ph¶i ph¸t huy ®­îc tÝnh tÝch cùc, tù gi¸c, chñ ®éng, s¸ng t¹o cña HS; phï hîp víi ®Æc tr­ng m«n häc, ®Æc ®iÓm ®èi t­îng HS, ®iÒu kiÖn cña tõng líp häc; båi d­ìng cho HS ph­¬ng ph¸p tù häc, kh¶ n¨ng hîp t¸c; rÌn luyÖn kÜ n¨ng vËn dông kiÕn thøc vµo thùc tiÔn; t¸c ®éng ®Õn t×nh c¶m, ®em l¹i niÒm vui, høng thó vµ tr¸ch nhiÖm häc tËp cho HS.” “§¸nh gi¸ kÕt qu¶ GD cña HS ë c¸c m«n häc vµ ho¹t ®éng GD trong mçi líp vµ cuèi cÊp häc nh»m x¸c ®Þnh møc ®é ®¹t ®­îc môc tiªu GD THCS, lµm c¨n cø ®Ó ®iÒu chØnh qu¸ tr×nh GD, gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng GD .” Câu hỏi: Kinh nghiệm của ông (bà) trong việc QL GV bộ môn thường xuyên sử dụng bộ chuẩn KT, KN và tài liệu hướng dẫn sử dụng chuẩn KT,KN trong dạy học và KTĐG?
7. 3. Có chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ GDĐT: • Kết luận của Phó Thủ tướng, BT Bộ GDĐT, GS Nguyễn Thiện Nhân tại Hội thảo: “Chỉ đạo, quản lý hoạt động đổi mới PPDH ở các trường phổ thông” (2009), trong đó có 05 định hướng chỉ đạo đổi mới PPDH: (1)Phải thông suốt từ Bộ GDĐT đến các Sở, Phòng GDĐT, CBQL các trường học và từng GV. (2)Phải có sự hỗ trợ thường xuyên của đồng nghiệp thông qua dự giờ thăm lớp và cùng rút kinh nghiệm. (3)Tổ chức hợp lý việc lấy ý kiến của HS về PPDH của GV. (4)Phải là quá trình hoạt động tự giác của bản thân GV. (5)Có chính sách khen thưởng kịp thời, tổ chức nhân rộng các điển hình tập thể, cá nhân tiên tiến. Câu hỏi: Kinh nghiệm của ông (bà) về tổ chức hợp lý việc lấy ý kiến của HS về PPDH của GV?
8. • Hàng năm, chỉ đạo, hướng dẫn; đổi mới PPDH, KTĐG luôn được xác định là một trong các nhiệm vụ trọng tâm: - Năm học 09-10: + “Tổ chức hội thảo tổ chuyên môn, cấp trường, cấp huyện và cấp tỉnh về đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đẩy đổi mới PPDH gắn với việc giúp đỡ HS yếu, kém có sự hỗ trợ của công nghệ thông tin các môn học; ưu tiên 8 môn: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Toán, Vật lí, Hoá học, Sinh học và Ngoại ngữ.” + “Tổ chức các giờ giảng điển hình đổi mới PPDH ở cấp trường, cấp huyện (thị) và cấp tỉnh các môn học trên”.
9. • 07 yêu cầu trong đổi mới PPDH: (1) Bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trình; (2) Phát huy tính tích cực, hứng thú trong học tập của HS và vai trò chủ đạo của GV; (3) Thiết kế bài giảng khoa học, sắp xếp hợp lý hoạt động của GV và HS, thiết kế hệ thống câu hỏi hợp lý, tập trung vào trọng tâm, tránh nặng nề, quá tải (nhất là đối với bài dài, bài khó, nhiều kiến thức mới); (4) Sử dụng hợp lý SGK khi giảng bài trên lớp, tránh tình trạng yêu cầu HS ghi chép quá nhiều theo lối đọc - chép; (5) Tăng cường ứng dụng CNTT trong dạy học, thực hiện đầy đủ thí nghiệm, thực hành, liên hệ thực tế phù hợp với ND từng bài học; (6) GV sử dụng ngôn ngữ chuẩn xác, trong sáng, sinh động, dễ hiểu; tác phong thân thiện, khuyến khích HS học tập; tổ chức hợp lý cho HS làm việc cá nhân và theo nhóm; (7) Dạy học sát đối tượng, coi trọng bồi dưỡng HS khá giỏi và giúp đỡ HS yếu kém.
10. • 03 yêu cầu trong đổi mới KTĐG: (1) GV đánh giá sát đúng trình độ HS với thái độ khách quan, công minh và hướng dẫn HS biết tự đánh giá năng lực của mình; (2) Trong quá trình dạy học, cần kết hợp một cách hợp lý hình thức tự luận với hình thức trắc nghiệm khách quan trong KTĐG kết quả học tập của HS. (3) Thực hiện đúng quy định của Quy chế Đánh giá, xếp loại HS THCS, HS THPT do Bộ GDĐT ban hành, tiến hành đủ số lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ cả lý thuyết và thực hành.
11. - Năm học 10-11: +“Tổ chức đánh giá một năm triển khai thực hiện chủ trương “Mỗi giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục thực hiện một đổi mới trong phương pháp dạy học và quản lý. Mỗi trường có một kế hoạch cụ thể về đổi mới phương pháp dạy học. ” + “Xây dựng và nhân rộng mô hình nhà trường đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá tích cực và hiệu quả ở từng cấp học, từng địa phương” Câu hỏi: “Một đổi mới” có gì khác với “đổi mới” không?
12. - Năm học 11-12: +“Xây dựng đội ngũ GV cốt cán trong mỗi bộ môn, mỗi cơ sở GD, mỗi cấp học ở địa phương; xây dựng mạng lưới đội ngũ GV cốt cán toàn quốc. + “Thực hiện đánh giá bằng nhận xét đối với các môn MT, ÂN , Thể dục + “Đối với môn GDCD, cần kết hợp giữa đánh giá bằng cho điểm mức độ đạt được về KT và KN với việc theo dõi sự tiến bộ về thái độ, hành vi trong việc rèn luyện đạo đức, lối sống của HS.”
13. - Năm học 12-13: + “Tập trung chỉ đạo đổi kiểm tra đánh giá, đổi mới PPDH, tạo ra sự chuyển biến cơ bản về tổ chức hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường trung học” + “Chỉ đạo điểm mô hình trường trung học đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục.” + “Đổi mới việc sinh hoạt tổ chuyên môn theo hướng tăng cường giúp đỡ vì sự tiến bộ của các thành viên ”
14. + “Đổi mới QL GDTrH theo hướng tăng cường phân cấp QL, tăng quyền chủ động và năng lực thực hiện của các nhà trường về KHGD; nâng cao hiệu lực - hiệu quả QL đối với các cơ sở GDTrH. Đặc biệt nâng cao vai trò của sở, phòng GDĐT, trường THCS trong việc thực hiện kỷ cương, nền nếp QL dạy học, kiểm tra, đánh giá, thi cử.” + “Chú trọng bồi dưỡng năng lực GD đạo đức, đổi mới PPDH, đổi mới KTĐG; quan tâm phát triển đội ngũ GVCC; chú trọng tăng cường vai trò và hiệu quả hoạt động của tổ chuyên môn; nâng cao vai trò của GVCN lớp trong việc tổ chức, phối hợp giáo dục toàn diện quản lý HS.
15. + “Tăng cường tổ chức các hoạt động như: “Hội thi thí nghiệm - thực hành của học sinh”, “Hội thi tự làm và sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên”, “Ngày hội công nghệ thông tin”, “Ngày hội sử dụng ngoại ngữ” + “Tổ chức tốt và động viên học sinh tích cực tham gia Cuộc thi nghiên cứu KHKT, Cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học.” + “Chỉ đạo nghiêm túc việc xây dựng ma trận đề kiểm tra cho mỗi chương và cả chương trình môn học; tăng cường ra câu hỏi kiểm tra bổ sung cho thư viện câu hỏi của trường.” + “Việc cho điểm có thể kết hợp giữa đánh giá KQ bài làm với theo dõi sự cố gắng, tiến bộ của học sinh.” Câu hỏi: Trường ông (bà) đang làm Hiệu trưởng xây dựng KH đổi mới PPDH, KTĐG theo năm học hay giai đoạn? Tại sao? Năm học 12-13 sẽ tập trung chủ yếu vào những nội dung nào để đổi mới PPDH, KTĐG?
16. 4.CBQL, GV được tham gia nhiều hơn các hội thảo, các lớp tập huấn, bồi dưỡng về đổi mới PPDH, KTĐG: • Tập huấn về biên soạn đề kiểm tra 8 môn (năm 2010) và các môn GDCD, Công nghệ (năm 2011) • Câu hỏi: Ở trường ông (bà) đang làm Hiệu trưởng, những môn học nào đã và đang thực hiện có hiệu quả nhất hoạt động đổi mới PPDH? Vì sao?
17. 5.Đã điều chỉnh nội dung dạy học từ 11-12 theo 04 nguyên tắc và 05 nhóm nội dung: Quá trình tiếp tục thực hiện cần lưu ý thêm: • Điều chỉnh nội dung dạy học theo hướng tinh giảm các nội dung để GV, HS dành thời gian cho các nội dung khác, tạo thêm điều kiện cho GV đổi mới PPDH theo yêu cầu của CT. • Đối với các nội dung được hướng dẫn là “không dạy” hoặc “đọc thêm”, những câu hỏi và bài tập không yêu cầu HS làm cần dành thời lượng của các nội dung này cho các nội dung khác hoặc sử dụng để luyện tập, củng cố, hướng dẫn thực hành cho HS. • Câu hỏi: Kinh nghiệm của trường khi sử dụng thời lượng của các nội dung “không dạy” hoặc “đọc thêm” trong điều chỉnh phân phối CT theo hướng tinh giảm nhằm đổi mới PPDH, KTĐG?
18. 6.CSVC, TBDH các trường được tăng cường đầu tư xây dựng, mua sắm; Ứng dụng CNTT-Truyền thông được đẩy mạnh. • Các trường đã được cung cấp TBDH tối thiểu theo danh mục quy định của Bộ. • Nhiều trường được tăng cường CSVC, TBDH đạt chuẩn quốc gia. • Các trường đều được nối mạng Internet, GV dễ dàng khai thác thông tin để chuẩn bị GA • Trình độ ứng dụng CNTT của CBQL, GV được nâng lên. Nhiều GV đã biết tự tích hợp CNTT vào từng môn học thay vì học trong môn tin học, chủ động tự soạn, tự chọn tài liệu và phần mềm (mã nguồn mở) để dạy học ứng dụng CNTT. Câu hỏi: Ứng dụng CNTT hiệu quả nhất trong đổi mới PPDH, KTĐG ở trường THPT ông (bà) đang làm Hiệu trưởng?
19. 7. Sở GD ĐT, Phòng GD&ĐT đã chỉ đạo, hướng dẫn các trường THCS thực hiện có hiệu quả đổi mới PPDH, KTĐG:  Hiệu trưởng nhiều trường THCS đã tích cực tổ chức hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG và đổi mới các hoạt động liên quan (sinh hoạt tổ, nhóm, cụm chuyên môn; dự và rút kinh nghiệm giờ dạy, thi GV dạy giỏi, xây dựng GV cốt cán; ứng dụng CNTT; thi đua, khen thưởng...) @ Nhận thức và kết quả hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG của GV được nâng lên, nhất là trong các dịp tổ chức Hội thi GV dạy giỏi các cấp, các đợt dự giờ có thanh tra, kiểm tra của của các cấp => Chất lượng dạy học từng bước được cải thiện, nhất là ở những trường có quan tâm, tích cực đổi mới PPDH, KTĐG. Câu hỏi: Kinh nghiệm của Hiệu trưởng nhằm duy trì thường xuyên chất lượng các giờ dạy hàng ngày như trong Hội thi GV dạy giỏi các cấp?
20. KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC 1.Một bộ phận cán bộ quản lý chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ quản lý giáo dục trong thời kỳ mới; chưa đủ sức “đổi mới QL” để “QL được đổi mới GD, trong đó có đổi mới PPDH, KTĐG”. 2. Đội ngũ nhà giáo vừa thừa, vừa thiếu cục bộ, vừa không đồng bộ về cơ cấu chuyên môn; năng lực của một bộ phận nhà giáo còn thấp; nhận thức về đổi mới PPDH, KTĐG của một bộ phận GV chưa cao; việc đổi mới PPDH chưa đồng bộ với đổi mới KTĐG; PPDH thụ động như thuyết trình, truyền thụ một chiều... vẫn là PP chủ đạo của nhiều GV; số GV cốt cán chủ động đổi mới PPDH, sử dụng các KTDH phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của HS chưa nhiều; việc ứng dụng CNTT trong dạy học có lúc có nơi chưa có hiệu quả.